Heb Gategori

Rantio Am Grefydd

By -
Dim Sylwadau

English version

Mae’r erthygl hon wedi cyrraedd y rhestr fer yn y categori Erthygl Fwyad Doniol yng Ngwobrau CLIC 2011.

Dewch at eich gilydd blantos, gan ei bod yn amser dod i’r cylch.

Heddiw byddaf yn rhannu gyda chi tipyn o fy marn bersonol i ar grefydd.

Medraf arogli’r gwadiad (disclaimer) wrth iddo ymlusgo dros dop fy erthygl, ond gallai aros yna. [Ym, mae o ar y gwaelod mewn gwirionedd. Ahem! – Gol]

Dyma yw fy marn i, a dwi ddim yn disgwyl perswadio neb fod unrhyw beth dwi’n ddweud neu’n credu yn gywir. I ddweud y gwir, cysidro hwn i fod yn wadiad fi fy hun.

Dwi ddim yn ceisio dweud fod unrhyw grefydd benodol yn anghywir. Dim ond dweud bod beth dwi’n credu yn bwynt dilys wrth gysidro athroniaeth a chrefydd.

Os nad wyt ti’n cytuno, dwi’n annog ti i adael sylwad. Dwi ddim wedi cael dadl grefyddol ers hir iawn.

Dwi’n dyfalu fod 9/10 ohonoch yn meddwl fy mod i’n hanffyddiwr (atheist) ar l dweud hynna, cywir? Wel ydw, dwi yn. Ond y rheswm roeddet ti yn tybio hynny oedd am fy mod wedi ceisio amddiffyn fy hun cyn mynd yn bellach.

Os byddwn wedi ysgrifennu erthygl o farn Gristnogol iawn, fyddet ti ddim yn disgwyl i mi fod angen gwadiad na fyddet? A pam fod hynny? Cnoi ar hynna am dipyn, efallai dof yn l ato eto. Neu ddim.

Mae gen i ddau ffrind. Mewn gwirionedd, mae gen i fwy na dau, ond er pwrpas yr erthygl yma gall ddisgrifio’r rhai eraill fel bod yn ddiangen. Nid i dramgwyddo, os ydy unrhyw un ohonoch yn darllen hwn. Daria fy nghrwydro, fe geisiaf fy ngorau i gadw ar y trac cywir.

Dau ffrind. Mae un ohonynt yn anffyddiwr poenus, y math anwybodus lle mae unrhyw fath o ffydd mewn dynoliaeth yn cael ei gysidro’n wendid. Mae’r llall yn gwbl groes, yn Gristion mawr gyda ffydd ddiniwed a diysgog, yn cysidro unrhyw beth sydd yn wahanol i hyn i fod yn ddinistr.

Mae’r ddau yn wastad yn gwrthdaro, fel disgwylir. Mae’r Cristion efo’r arferiad drwg o wthio crefydd lawr corn gwddf pobl, tra mae’r Anffyddiwr efo’r arferiad anwybodus iawn wthio’i law i lawr y corn gwddf yma i geisio tynnu unrhyw ffydd allan ohonynt. Mae’r ddau ohonynt yn ffyrnig tuag at ei gilydd, fel Crist yn erbyn yr Anghrist modern. Ychydig o halogiad yn y fan yna, dwi’n si?r bydd yr l-fywyd yn maddau i mi.

Nawr ceisia ddeall fi, annwyl gyhoedd. Fe ddywedais wrthyt am y ddau ffrind i ddangos i ti nad wyf i’n gwbl un ochrog. Dwi ddim am sefyll yma a dweud wrthyt mai crefydd ydy’r holl beth sydd o’i le ‘r byd. Na chwaith fyddaf i’n dweud wrthyt mai crefydd ydy popeth, a byddai gwadu crefydd mor synhwyrol gwadu ocsigen.

Dwi’n cydnabod fod y byd yn lle llawer fwy pleserus i rai pan fydd rhywun i gael ffydd barhaol ynddo. Dwi’n deall, heb yr addewid o wobr wedi marwolaeth, byddai rhai pobl yn cael gwared ar holl foesau a byw heb ganlyniadau.

Mae rhai pob angen ffydd Duw i gael drwy’r dydd, ac roedd rhan ohonof yn arfer eiddigeddu’r anwybodaeth felys sydd yn dod gyda chredu fod popeth yn digwydd am reswm. Mwy o b?er i ti, wir. Nid oes amheuaeth byddai rhai agweddau o’r byd yn malurio heb grefydd a byddai difrod gwyllt.

OND. (Rhaid i ti ddeall cyn i ti ddarllen yn dy flaen fy mod i’n hanffyddiwr sydd efo’r gallu i weld y da mewn pobl. Nid oes angen crefydd i ddilyn y rheolau cyffredin dylai diffinio cymdeithas gwrtais, a dyna ydy’r polisi dwi’n ei gefnogi’n gryf.) Ond, mae crefydd yn beth gwamal iawn. Mae cymaint o reolau fel bod rhywun yn rhywle yn si?r o’i ddarllen yn anghywir. Ac yn anffodus, mae’r holl syniad o grefydd wedi’i selio ar ddyfaliad a rhagdybiaeth.

Os byddwn i yn smalio am eiliad fod y Beibl yn waith rhyw fath o dduw oll-rymus, yna byddwn i wedi dod i’r penderfyniad fod y d?d efo achos difrifol o anhwylder personoliaeth luosblyg. Nid yw’n gwneud synnwyr! Nid yw’n rhyfeddol fod crefydd yn achosi cymaint o broblemau.

Hoffwn amlinellu ychydig o’r casgliadau sylfaenol dwi wedi’i wneud yma. Pls paid ’i gymryd yn anghywir, dyma fy marn i ar grefydd ac nid yw’n un dwi’n meddwl dylai cael ei ddistewi.

Duw, yr unben. Mae disgwyl i ni ddilyn bob gorchymyn Ef (yn ddifater i ba mor wirion o ffl ydynt) neu rydym yn cael ein barnu i fywyd o ddamnedigaeth. Wel, l fywyd o ddamnedigaeth. Mae’r pwynt yn sefyll, Os ydy rhywun am sefyll i fyny a dweud “Dwi ddim am wneud hynny, pwy wnaeth o’n feistr beth bynnag?” yna BAM, maent ar restr uffern.

Neu, beth os oedd rhywun wedi’u geni’n hoyw. Ia, geni. Dewis sydd yn cael ei wneud gan yr ‘holl-rymus’, nid ganddyn nhw eu hunain. Ble maen nhw’n mynd yn yr l-fywyd? Ia, uffern. Heb sn am y nifer fawr o wrthddywediadau yn y Beibl. Os fydda ti’n croesi nhw yn ddamweiniol, ac felly’n gwneud dy hun yn bechadur, cofio mynd a dy sbectol haul gan dy fod di ar drip i uffern hefyd. A’i fi sydd yn meddwl, yntau ydy hi’n dechrau llenwi braidd lawr yma?

Dyma’r peth sydd yn wir llesteirio fi. Mae cymaint o bobl weddus Cristion, Mwslim, Iddew neu Hind? neu pa bynnag grefydd wyt ti, yn cadw at y rheolau cymaint phosib ac yn byw bywydau hyfryd o ganlyn. Yna mae yna wastad un. Bob tro un sydd yn sbwylio’r clwm.

Yn debyg iawn i eirinen wlanog wedi llwydo yn y bowlen ffrwythau, mae’r eithafwr yn gweld rhywbeth o fewn y testun sanctaidd nad oes neb arall. Mae’n gwylltio, ac mae ef a’i ffrindiau yn penderfynu gwneud y byd yn le gwell drwy drais ac ati (dyw i ni ddechrau sn sawl gorchymyn ac ati sydd yn cael ei dorri o ganlyn).

Mae’n cael ei goruchwilio gan fod neb yn ei gymryd o ddifrif. Mae’r rhan fwyaf o Gristnogion, Mwslemiaid, Iddewon, Hind?iaid a phobl grefyddol eraill yn hyfryd, ond mae rhai sydd yn wallgof. Mae’r gwallgof wedi cael ei ysgubo o dan y carped, ac mae’r eliffant yn terfysgu o gwmpas yr ystafell, yn torri dy lamp ffefryn.

Nid yw’n cymryd hir i’r gwallgofiaid amlygu, tyfu i glwm o wallgofiaid. Yna yn dorf o wallgofiaid. Ac yn y diwedd wrth gwrs, tyrfa ddig o wallgofiaid gydag arfau achubiaeth eang. Dyma le mae problem crefydd. Mae’r rhai neis sydd ddim ond yn byw eu bywydau yn gwneud dim o’i le, ond drwy dderbyn eithafwyr mae crefydd wedi colli holl sancteiddrwydd oherwydd eu goddefgarwch.

Wyt ti’n deall fi? Dwi ddim wedi bod yn garwr crefydd erioed. Fe geisiais ef unwaith, ond gad i mi ddweud nad wyf i’n ymateb yn dda i awdurdod. Ond er hyn, dwi’n meddwl heb grefydd ni fyddai’r byd yma yn gweithio. Ni fyddai angen l-fywyd; byddem yn byw ar uffern ar y ddaear.

Mae crefydd mor bwysig trwy’r byd a hebddo byddai cymdeithas yn peidio bodoli fel yr ydym yn ei adnabod. Bydd yna wastad rhywbeth i anghytuno arno ac nid crefydd ydy’r bai bob tro. Ond nid yw’n helpu.

Felly fy nghasgliad i ydy, crefydd ydy un o’r pethau yna mae’n rhaid i ti fyw hefo ef, am yr holl bethau da a drwg sydd ganddo i gynnig. Yn ddelfrydol, byddai’r problemau i gyd yn cael eu datrys os byddai pobl yn gallu cael moesau heb grefydd, neu grefydd heb gystadleuaeth. Yna gallwn i gyd fyw mewn gwlad hyfryd o enfysau a hapusrwydd.

Iawn, efallai ddim.

Gwadiad: Mae’r farn a fynegir yn yr erthyglau ar CLIC gan gynnwys Wicid yn farn yr awdur ac nid ydynt o angenrheidrwydd yn adlewyrchu rhai CLIC a Wicid. Mae CLIC a Wicid yn darparu platfform i bobl ifanc dros Gymru fynegi eu barn. Mae CLIC a Wicid yn parhau i fod yn niwtral mewn unrhyw drafodaethau. Os wyt ti yn anghytuno gyda barn sydd yn cael ei roi mewn erthygl, yna pam ddim gadael sylwad neu ysgrifenna erthygl dy hun?

Rhywbeth i ddweud?

Pob Erthygl