Heb Gategori

Rhefru Radicalaidd: Economi Gwaith

By -
Dim Sylwadau

English version

Helo bawb, dyma’r hir goll ac un sydd yn cael ei feddwl am (gobeithio) RadicalRhys yma, yn ceisio cychwyn rhywbeth dwi’n gobeithio byddaf i yn glynu ato pob tro bydd rhywbeth yn fy mywyd yn gwneud i mi fod eisio rhoi dwrn i’r wal, achos os dwi’n gwneud hynny, dwi’n debygol o dorri fy llaw.

Beth dwi am wneud ydy rhefru a rhuo i raddau am faterion difrifol sydd yn digwydd yn fy mywyd, ac adlewyrchu nhw i sefyllfaoedd go iawn nid yn unig i fi, ond i’r mwyafrif o bobl yn y byd, a gweld os ydynt yn cytuno gyda fi neu beidio.

Felly lle ddylwn i gychwyn? Iawn, waeth i mi gychwyn drwy ddweud mod i’n fyfyriwr blwyddyn gyntaf mewn Prifysgol (heb enwi’r brifysgol er pwrpas y rhefru) sydd, i fod yn gwbl onest, ddim wedi gwneud diwrnod o waith yn fy mywyd, wel, heblaw am dri diwrnod yng Ngyrfa Cymru yn Aberdare, ond ym mlwyddyn 10 oedd hynny a’r unig beth wnes i oedd creu posteri ar y cyfrifiadur, felly dwi ddim yn meddwl fod hynny yn cyfri am lawer.

Yn ddiweddar mae ceisiadau swyddi wedi bod yn digwydd yn yr undeb myfyrwyr ar gyfer gwaith rhan amser yna am chwe swydd wahanol: cynorthwyydd siop, ariannwr, derbynfa, stiward, staff bar a glanhawyr.

Felly dwi’n meddwl. “O, mae’r rhain yn edrych yn ddigon ‘tidy’, dylai fi drio am ychydig, gweld beth gallaf gael allan ohono”, felly mae gen i ffurflenni cais gwag gan yr UM a dwi’n llenwi nhw, am y swyddi yn y siop, bar, ariannwr a glanhawr, gan na allaf siarad Cymraeg fel sydd angen ar gyfer y dderbynfa. A fi? Stiward? Paid gneud i mi LOLian, fedrai ddim amddiffyn fy hun rhag pry yn y gegin heb sn am ffyliaid wedi meddwi ar noson allan.

Felly ia, llenwais y ceisiadau yna, rhoi nhw i’r derbynnydd a disgwyl ychydig wythnosau. Yna wythnos yma cefais ymateb gan un o’r cynigion, ond i’m hanfodlonrwydd mae’n wrthodiad gan y siop, ddim yn cael cyfweliad hyd yn oed. Dwi’n meddwl., “roeddwn i’n gynorthwyydd yn fy mhrofiad gwaith, felly pam ddim cyfweliad?” Ond wrth gwrs doedd hwnnw ddim yn brofiad gwaith iawn felly fe wnaf adael i hynny fynd, roedd gen i dri chynnig swydd arall i ddod.

Wel, fedri di ddyfalu sut aeth hynny, roedd y gwrthodiad nesaf am y swydd ariannwr dim cyfweliad, ond doedd ddim ots gen i am hynny am fod gen i deimlad nad fyddwn i wedi hoffi’r gwaith, ond hei, profiad gwaith ydy profiad gwaith, cywir? Y diwrnod wedyn dwi’n cael gwrthodiad arall heb gyfweliad am y swydd gwaith bar oedd yn digalonni fi ychydig oherwydd er dwi ddim yn gallu dioddef torfeydd byddwn i wedi bod wrth fy modd yn gweithio mewn bar , dim ond er mwyn dweud fy mod i, ti’n deall?

Erbyn hyn dwi’n meddwl, ‘mae’n rhaid bod y swydd am lanhawr ddim angen cyfweliad, pa mor anodd ydy glanhau rhywbeth oddi ar y llawr?’ Wel, anodd iawn, yn l pob sn, gan fod y cynnig swydd wedi cael ei wrthod, HEB GYFWELIAD! A dyma pam roeddwn i wedi cael llond bol. Dwi’n deall ffaelu gyda’r siop, ariannwr a’r bar am fod angen pobl gyda phrofiad yn y swyddi yno, am fod nhw’n swyddi eithaf blinedig yn fy Mhrifysgol. Ond i beidio cael cyfweliad I FOD YN LANHAWR?

Nid allwn ddeall hyn o gwbl, ydy fy mhrifysgol i wir angen pobl brofiadol i afael mewn potel bleach? Beth oedden nhw’n meddwl byddwn i’n gwneud, yfed o? Lliwio fy ngwallt ef fo? Wel, nid yw’n debygol iawn, oherwydd byddwn i gwallt wedi lliwio’n wyn yn edrych yn ofnadwy dwi’n si?r, mae’n llawer gwell gen i gael gwallt du nawr diolch yn fawr iawn. Efallai mai fy mhrifysgol yn bod yn annheg i bobl gydag anableddau ydyw neu rywbeth, dwi ddim yn gwybod, ond fe wnaeth hyn i mi feddwl ymhellach am yr holl beth ydy nhw wir angen pobl brofiadol yn gweithio iddyn nhw?

Meddylia am y peth, mae’r swyddi yma gan y brifysgol ei hun, lle mae disgwyl i ti ddysgu’r sgiliau newydd yma i helpu ti dy hun i gael i le gwell mewn bywyd ar l addysg. Dyna mae’r ysgol a choleg yn ei wneud hefyd, unrhyw fath o addysg dyma ei bwrpas, i gael y swyddi gorau bosib yn dy fywyd. Byddwn i wedi meddwl fod ganddynt nifer bach o weithwyr profiadol gyda llawer mwy o wynebau newydd, i roi profiad iddyn nhw ac yna symud ymlaen yn eu bywydau bob dydd yn y lle mawr, cas, sydd yn cael ei adnabod fel planed y Ddaear. Ond na, nid fy mhrifysgol i, a dwi ddim yn disgwyl fod unrhyw brifysgol arall yn gwneud hyn chwaith.

Mae hyn yn fwy na thebygol gan ei bod yn cymryd amser i hyfforddi’r bobl newydd yma, a bydd rhai pobl efallai yn cael trafferth dod i arfer gydag ef i gyd ar unwaith, fel fi er esiampl. Mae’n debyg byddwn i wedi torri potel o fodca ar fy niwrnod cyntaf tu l i’r bar os byddwn i wedi cael y swydd, yn adnabod fi. Ond y rheswm arall, a’r prif reswm, wir, beth yw e? Ia dyna ni, mae’n costio arian.

Mae popeth i wneud ag arian. Mae’n costio gormod i hyfforddi pobl fydd efallai ddim yn deall pethau y tro cyntaf, a dydy prifysgolion ddim eisiau gwneud hynny. Does neb yn. Yn enwedig swyddi yn y byd go iawn, efallai byddent yn colli eu busnes drwy weithwyr sydd ddim yn poeni am eu hyfforddiant ac yn ei anwybyddu fel nad ydynt ei angen. Ond gwnaeth hyn i mi feddwl am fater mwy na phrifysgol: cyflwr presennol yr economi yn ein gwlad.

Dyma, yn fwy na thebyg, ydy beth mae’r mwyafrif o waith yn Prydain yn gwneud hefyd, yn cyflogi pobl fwy profiadol dros y rhai sydd angen y swydd yn fwy, dim ond am fod ganddynt fwy o sgiliau. Iawn, dyna sut y mae fel arfer a dylai fod yn y mwyafrif o achosion. Ond wir, efallai mai busnesau sydd efo digon o arian i beidio colli profit ar hyfforddi staff newydd, ac os ydynt yn gwneud hyn yna efallai byddant yn cael mwy o elw o’r hyfforddi yma gan efallai bydd y gweithiwr hyfforddedig newydd yn wych yn ei swydd ac yn gwneud mwy o arian i’r busnes, yn enwedig os mai siop sglodion neu rhywle syml ydyw. Ond wnnt nhw go iawn? Na!

Byddai’n well ganddynt gadw eu harian ble mae o a chael y gweithwyr mwy profiadol i mewn, sydd yn annheg iawn i’r rhai gallai gael budd o’r profiad o weithio yn y llefydd yma dros bobl sydd yn brofiadol yn y swydd, ond efallai ddim angen ef gymaint, neu hyd yn oed yn poeni amdano.

Ond yna dwi’n meddwl nawr, am y gwaith yna i gyd yn cyflogi’r bobl yma gyda phrofiad, mae hyn yn gadael pawb sydd heb waith ar y llinell diweithdra, yndi? Ond ti’n gwybod beth sydd yn digwydd i bob person ar y blaned sydd yn gweithio llawn amser, neu dylai fod yn gweithio llawn amser? Ti’n gwybod beth sydd yn rhaid iddynt wneud? Mae’n rhaid iddynt dalu tuag at rywbeth sydd yn gwneud i waledi pawb deimlo’n drist a hynny yw, rhywbeth bach o’r enw ‘treth’. Ond beth am y bobl sydd ddim efo digon o arian i dalu treth am nad oes ganddynt ddigon o arian i’w dalu gan nad ydynt wedi cael y swydd yna roeddent wedi ceisio amdano?

Wel, mae’n ychydig o effaith domino, gan nad ydy Llywodraeth Cymru yn cael yr arian maent angen i helpu talu tuag at y busnesau angenrheidiol sydd angen yr arian rydyn yn talu treth tuag at, fel ysbytai, gwasanaethau trafnidiaeth, gwasanaethau cymdeithasol, addysg, diogelwch yn y gymuned. Dal munud, beth ddywedes i? O ia, ADDYSG!

Ti’n gweld, mae’r un bobl sydd yn penderfynu gwrthod y myfyrwyr dibrofiad yna am rai n mwy profiadol yn costio’r union brifysgol yna’r arian maent angen i gynnal eu hunain.

Efallai fod angen cymorth arnynt i adnewyddu neuaddau preswyl i wneud nhw’n fwy deniadol i’r myfyrwyr sydd yn penderfynu byw yno, neu efallai bod angen peiriannau gwerthu newydd o gwmpas y campws, neu efallai llyfrau newydd i’r llyfrgell ond o, disgwyl, nid yw’r arian ar gael i wneud hynny. A pwy sydd yn rhaid beio am hyn? Nid ni, na dylai beio eich hunain.

Felly os nad ydych eisiau colli, neu yn hytrach i ennill yr arian rydych angen i gael y canlyniad gorau bosib mewn bywyd, nid yn unig i brifysgolion, ond i’r mwyafrif neu bob busnes allan yna yn y wlad, cyfloga’r rhai sydd angen y gwaith. Y ffordd hynny mae mwy o bobl yn talu treth, ac yna mae unrhyw beth dwi wedi sn amdano a mwy yn cael beth maen nhw ei angen i wneud pethau yn llawer gwell i’r rhan yna o’r economi.

I’r rhai sydd heb y profiad, gallent ddweud wrth gyflogwyr y dyfodol, “Helo, dwi wedi gwneud hyn yn y gorffennol,” a bydd y bobl yna yn fwy tebygol o edmygu ti, cyflogi’r person yna, chael mwy o arian, ac mae’r cylch yn parhau. Sefyllfa lle nad oes coll i bawb sydd yn rhan ohono.

Felly dyna ni, rhefru drosodd. Nawr, esgusoda fi, dwi am geisio am fwy o swyddi rhan amser yn ac o gwmpas fy mhrifysgol, dwi’n si?r o fod yn lwcus yn y diwedd ydw?

Paid anghofio mae llawer o wybodaeth gall ddarganfod ac awgrymiadau ar sut i gael swydd ar Wicid.tv o dan wybodaeth:

Tudalennau Cael Swydd

Rhywbeth i ddweud?

Pob Erthygl