Dydd Y Coffa 2013

By -
Dim Sylwadau

English version // Yn Saesneg

Mae heddiw, 11eg Tachwedd, yn Ddydd y Cadoediad, adnabuwyd hefyd fel Dydd y Coffa a Diwrnod Pabi, ac mae’n amser i barchu’r aneirif o filwyr bu farw yn y sawl rhyfel ers 1918 a diwedd swyddogol y Rhyfel Byd Cyntaf.

Mae 2 funud o dawelwch fel arfer yn cael ei gadw ar Ddiwrnod y Cadoediad am 11eg o’r gloch, ar yr 11eg diwrnod o’r 11eg mis, ac mae’n nodi yn ffurfiol ddiwedd y rhyfela yn y Rhyfel Byd Cyntaf ar y diwrnod yna yn 1918, er bod cytundeb heddwch, Cytuniad Versailles, ddim wedi’i arwyddo tan Fehefin 28ain, 1919 sydd yn marcio diwedd y rhyfel yn swyddogol.

Mae’r Gwasanaeth Cofio mewn sawl gwlad y Gymanwlad fel arfer yn cynnwys canu’r  ‘Last Post‘, wedi’i ddilyn gan gyfnod o dawelwch, wedi’i ddilyn gan ganu ‘The Rouse‘ (yn aml yn cael ei gyfeirio ato yn anghywir fel ‘Reveille‘), a chloi gydag adrodd yr ‘Ode of Remembrance’. Mae ‘Flowers of the Forest’, ‘O Valiant Hearts’, ‘I Vow To Thee, My Country’ a ‘Jerusalem‘ yn aml yn cael eu chwarae yn ystod y gwasanaeth. Mae gwasanaethau hefyd yn cynnwys torchau yn cael eu gosod i barchu’r meirw, bendith, ac yna anthemau cenedlaethol.

Seremoni ganolog yn y senotaffau drwy’r Gymanwlad ydy gwylnos (vigil) yn ystod y nos. Y ‘Last Post‘ oedd y galwad biwgl cyffredin ar ddiwedd y diwrnod milwrol, a’r ‘Rouse‘ oedd galwad cyntaf y bore. Ar gyfer pwrpasau milwrol, roedd yr wylnos draddodiadol dros y lladdedig yn ffordd o sicrhau eu bod nhw’n farw a ddim yn anymwybodol neu mewn coma, a hefyd i amddiffyn nhw rhag cael eu rhwygo neu’i difrodi gan y gelyn, neu eu llusgo i ffwrdd gan sborionwyr (scavengers). Mae hyn yn gwneud y seremoni yn fwy nag gweithred coffa ond hefyd yn ffordd o addo amddiffyn parch y meirw yn y rhyfel. Mae’r weithred yn cael ei fwyhau drwy’r defnydd o senotaffau un-pwrpas (y Roeg am ‘bedd wag’ yn llythrennol) a gosod torchau – y modd traddodiadol o nodi parch uchel yng Ngroeg a Rhufain hynafol.

Mae’r pabi coch coffa wedi dod yn arwyddlun cyfarwydd o Ddydd y Coffa oherwydd y gerdd ‘In Flanders Fields’. Roedd y pabïau yn blodeuo dros feysydd y gad gwaethaf Flanders yn y Rhyfel Byd Cyntaf, y lliw coch disglair yn symbol priodol ar gyfer y gwaed arllwyswyd yn ystod y rhyfel.

In Flanders Fields

In Flanders fields the poppies blow
Between the crosses, row on row,
That mark our place; and in the sky
The larks, still bravely singing, fly
Scarce heard amid the guns below.

We are the Dead. Short days ago
We lived, felt dawn, saw sunset glow,
Loved and were loved, and now we lie
In Flanders fields.

Take up our quarrel with the foe:
To you from failing hands we throw
The torch; be yours to hold it high.
If ye break faith with us who die
We shall not sleep, though poppies grow
In Flanders fields.

Delwedd: alexandershorseboxes

Erthygl Berthnasol: Annwyl Fyd – Rhyfel

Sefydliad Perthnasol: Gwasanaethau Cwnsela Eye to Eye

Gwybodaeth – Marwolaeth

Gwybodaeth – Gwahaniad a Cholled

Rhywbeth i ddweud?

Pob Erthygl