Y Gwasanaeth Ymgysylltu a Chyfranogiad: Helpu Pobl Ifainc i Cymryd Rhan

By -
Dim Sylwadau

Mae Gwasanaeth Ymgysylltu a Chyfranogiad Ieuenctid Rhondda Cynon Taf wedi’i ymrwymo (sy’n golygu ein bod ni’n mynd i geisio) i sicrhau bod gan bobl ifainc rhwng 11 a 25 oed yn RhCT gyfle i ddweud eu dweud ar yr hyn sydd yn bwysig iddyn nhw. Yn fwy pwysig na hynny, rydyn ni eisiau sicrhau bod y bobl sy’n gwneud y penderfyniadau (gwleidyddion, ysgolion, a hyd yn oed y Gwasanaeth Ymgysylltu a Chyfranogiad Ieuenctid) yn gwrando ar farn pobl ifainc (Erthygl 12.)

Rydyn ni, y Gwasanaeth Ymgysylltu a Chyfranogiad Ieuenctid, yn ceisio addysgu pobl ifainc ac oedolion ynghylch Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau’r Plentyn (neu’r UNCRC). Dyma ddogfen bwysig iawn sydd yn nodi’r 42 hawl gwahanol sydd gan bobl ifainc rhwng 0 ac 18 oed. Mae holl waith y Gwasanaeth Ymgysylltu a Chyfranogiad Ieuenctid wedi’i ddylanwadu gan yr UNCRC, sy’n golygu ein bod ni yn ei ddefnyddio cymaint ag sy’n bosibl pan fyddwn ni yn gweithio gyda chi i gyd. Mae hyn yn cynnwys gweithgareddau ar ôl ysgol, Darpariaeth Estynedig gyda’r nos, ac yn ystod cyrsiau achrededig (megis unedau Agored Cymru).

Beth yw “hawl”?

Yn ôl y geiriadur, hawl yw: “rhywbeth y credir ei fod yn perthyn i bob person”. Mewn geiriau symlach, mae’n rhywbeth sydd gan bob person o’i genedigaeth hyd at ei farwolaeth sy’n ei amddiffyn, ei gadw’n ddiogel, ac yn ei ganiatáu i dyfu’n iach ac yn hapus.

Pa hawliau sydd gen i?

Mae gan bob person hawliau dynol o’i ben-blwydd yn 18 oed, hyd at ei farwolaeth. Ond mae gan blant a phobl ifainc gyfres ychwanegol o hawliau sydd yn gymwys o’u genedigaeth hyd at ddiwrnod eu marwolaeth. Y rheswm tu ôl i’r hawliau ychwanegol yw oherwydd bod angen ychydig o ddiogelwch ychwanegol ar blant a phobl ifainc. Mae’r hawliau yn eu galluogi  nhw i fod yn ddiogel, yn hapus ac yn iach, ac i ddatblygu (tyfu) i gyrraedd eu llawn botensial.

Yn yr UNCRC, yr enw ar hawliau yw ‘Erthyglau’ ac mae yna 42 ohonyn nhw. Mae rhai o’r hawliau yn yr UNCRC yn cynnwys yr hawl i dderbyn addysg (Erthygl 9), yr hawl i dderbyn gofal iechyd (Erthygl 24), a’r hawl i ymlacio a chwarae (Erthygl 31).

Beth mae’r Gwasanaeth Ymgysylltu a Chyfranogiad Ieuenctid yn ei wneud er mwyn sicrhau bod pob person ifanc yn gwybod am ei hawliau?

Mae yna sawl erthygl yn yr UNCRC sydd yn dweud bod hawl gyda ti i wybod am dy hawliau. Dylai oedolion wybod am dy hawliau (Erthygl 3), dylai’r gweithwyr proffesiynol sydd yn cysylltu â ti wybod am dy hawliau (Erthygl 3), ac fe ddylai’r llywodraeth sicrhau dy fod ti’n gwybod am dy hawliau di (Erthygl 42). Ysgrifennodd y Gwasanaeth Ymgysylltu a Chyfranogiad Ieuenctid Strategaeth Cyfranogiad newydd yn ddiweddar. Mae’r ddogfen yn gosod cynllun sydd yn egluro sut rydyn ni yn mynd i weithio gyda phobl ifainc a pham. Mae’r ddogfen wedi ei ddylanwadu gan yr UNCRC, sawl cyfraith a pholisi yng Nghymru gan gynnwys Estyn Hawliau, Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol, Mesur Plant a Phobl Ifainc, ymhlith eraill.

Rydyn ni wedi ceisio sicrhau bod ein Strategaeth Cyfranogiad yn addas i bobl ifainc er mwyn i chi i gyd allu ei ddefnyddio i fesur sut rydyn ni’n cymharu. Mae modd cael copi o’r Strategaeth oddi wrth unrhyw aelod o staff y Gwasanaeth Ymgysylltu a Chyfranogiad Ieuenctid.

Sut mae’r Gwasanaeth Ymgysylltu a Chyfranogiad Ieuenctid yn mesur ei gyflawniad?

Yn 2016, cymerodd y Gwasanaeth Ymgysylltu a Chyfranogiad Ieuenctid rhan mewn adnewyddu a diweddaru Safonau Cenedlaethol ar gyfer Cyfranogiad yng Nghymru. Mae yna saith safon y dylai pob darpariaeth (clwb) ieuenctid anelu atyn nhw, gan gynnwys ni! Dyma’r saith safon:

  • Gwybodaeth – mae gyda ti’r hawl i gael gwybodaeth sydd yn hawdd ei deall ac yn dy alluogi di i wneud penderfyniadau gwybodus.
  • Dy ddewis di yw e – mae gyda ti’r hawl i ddewis cymryd rhan a gweithio ar y pethau sydd yn bwysig i ti.
  • Dim gwahaniaethu – mae pawb yn wahanol, ac mae gan bawb yr hawl i gael ei drin yn deg
  • Parch – mae gyda ti’r hawl i gael dweud dy ddweud. Mae dy farn di yn bwysig, a bydd hyn yn cael ei barchu.
  • Pobl ifainc yn buddio – mae gyda ti’r hawl i ddysgu ac i fod y gorau y gelli di fod. Bydd gyda ti’r cyfle i weithio gydag eraill a gwneud gwahaniaeth. Hoffen ni i ti fod yn rhan o brofiadau cadarnhaol.
  • Adborth – mae gyda ti’r hawl i wybod pa wahaniaethau rwyt ti wedi eu gwneud a bod rhywun wedi gwrando ar dy syniadau.
  • Gweithio’n well er dy les di – dylai’r sawl sydd yn gwneud penderfyniadau sydd yn effeithio ar blant a phobl ifainc roi hawliau plant wrth galon popeth.

Mae’r Garfan Arolygu Ieuenctid yn defnyddio’r Safonau Cenedlaethol ar gyfer Cyfranogiad pan fyddan nhw yn ymweld â Darpariaethau Estynedig ledled RhCT (hynny yw Clwb Ieuenctid sy’n cael ei gynnal rhwng 5pm ac 8pm). Yna bydden nhw’n paratoi adroddiad gydag argymhellion ar sut i wella’r clwb. Ers 2014, mae’r garfan wedi arolygu 17 darpariaeth ieuenctid, ac yn 2017 byddan nhw’n yn arolygu hyd at 7 glwb arall. Efallai bydd dy glwb di yn un ohonyn nhw. Neu, efallai byddan nhw yn ail-arolygu’r clybiau er mwyn gwirio eu bod nhw wedi cyflawni’r hyn sydd angen ei wella.

Sut rydw i’n cymryd rhan?

Yn 2017 rydyn ni’n gobeithio dod o hyd i 10 person ifanc arall i ymuno â’r Garfan Arolygu Ieuenctid. Does dim costau ymuno, ac mi fyddi di’n derbyn yr holl hyfforddiant a chymorth sydd angen arnat ti. Os oes diddordeb gyda ti a hoffet ti gael rhagor o wybodaeth, cysyllta â Martyn David: 01443 744260 neu Martyn.David@rhondda-cynon-taf.gov.uk.

Beth yw camau nesaf y Gwasanaeth Ymgysylltu a Chyfranogiad Ieuenctid?

Dy benderfyniad di yw hynny! Rydyn ni’n chwilio am bobl ifainc i ymuno â’r fforymau! Hoffen ni dy wahodd di i gymryd rhan mewn ymgynghoriadau. Dyma le byddwn ni yn gofyn dy farn di am bwnc penodol ac anfon dy sylwadau atr y sawl sy’n gwneud penderfyniadau; er enghraifft, os byddwn ni’n gofyn i ti am dy farn ar y canolfannau chwaraeon lleol, byddwn ni yn gallu anfon dy sylwadau at y Gweinidog sy’n gyfrifol am Ganolfannau Chwaraeon ac i’r bwrdd iechyd. Mae angen i ni glywed sut y gallwn ni weithio’n well i ti.

Oes modd i mi ymuno â Fforwm Ieuenctid, neu holi cwestiwn arall?

Rydyn ni’n falch dy fod ti wedi gofyn!

Mae modd cael rhagor o wybodaeth drwy’r cyfrifon cyfryngau cymdeithasol sydd wedi nodi isod, neu drwy gysylltu â’r Swyddog Ymgysylltu a Chynnydd Ieuenctid lleol er mwyn dod o hyd i ragor o wybodaeth ynghylch Fforymau Ieuenctid.

Cwm Rhondda – Ryan.Strong@rhondda-cynon-taf.gov.uk

Cwm Cynon – Hannah.Bewick@rhondda-cynon-taf.gov.uk

Taf-elái – Bethan.Parsons@rhondda-cynon-taf.gov.uk

Oes cwestiwn gyda ti am waith arall sy’n ymwneud â’r Gwasanaeth Ymgysylltu a Chyfranogiad Ieuenctid? Mae modd cysylltu â ni drwy ein cyfrifon cyfryngau cymdeithasol, neu beth am siarad â’r swyddog Gwasanaeth Ymgysylltu a Chyfranogiad Ieuenctid yn dy ysgol? Neu, ffonia’r Gwasanaeth Ymgysylltu a Chyfranogiad Ieuenctid: 01443 744106.

Rhywbeth i ddweud?

Pob Erthygl