Coronafeirws: gofalu amdanoch chi’ch hun a’ch iechyd meddwl yn ystod cyfnod haint COVID-19

By -
Dim Sylwadau

Coronafeirws (COVID-19)

Gall yr achos o’r Coronafeirws (COVID-19) wneud ichi deimlo’n bryderus, dan straen, yn bryderus, yn drist, yn ddiymadferth, wedi’ch gorlethu, yn ddryslyd neu’n ddig. Mae’n bwysig cofio ei bod hi’n iawn i deimlo fel hyn a bod pawb yn ymateb mewn modd gwahanol i ddigwyddiadau amrywiol. Darganfyddwch ragor am y camau syml mae modd i chi eu cymryd er mwyn eich helpu i atal dal COVID-19 a lledaenu’r feirws i eraill. Cewch ragor o wybodaeth hefyd am yr hyn y mae modd i chi ei wneud os ydych chi’n bryderus, a’r ffyrdd y mae modd ichi helpu i gefnogi eraill yn eich cymuned chi.

Covid 19

Beth mae modd imi ei wneud i amddiffyn fy hun rhag y Coronafeirws?

Byddwch yn hylan!
Gwnewch yn siŵr eich bod chi’n golchi’ch dwylo’n rheolaidd – yn enwedig ar ôl mynd i’r tŷ bach, ar ôl pesychu neu disian, a chyn bwyta bwyd. Mae hefyd yn arfer da sicrhau dydych chi ddim yn mynd yn rhy agos at bobl sy’n cario haint fel annwyd neu ffliw.

Beth ddylech chi ei wneud os ydych chi’n meddwl eich bod chi wedi dal y feirws?

Os ydych chi’n meddwl eich bod chi wedi dal y feirws neu os oes gyda chi’r dwymyn, peswch neu os ydych chi’n fyr eich gwynt, dylech chi gymryd y camau canlynol:
• Gwirio eich symptomau ar y Gwiriwr Symptomau ar wefan CIG Cymru
• Arhoswch dan do ac osgoi cysylltu â phobl eraill, fel y byddech chi gyda’r ffliw
• Ffoniwch Galw Iechyd Cymru ar 111 neu 0845 46 47 (maen nhw’n brysur iawn ar hyn o bryd felly byddwch yn amyneddgar)

– Gwybodaeth wedi’i chymryd o ddatganiad Iechyd Cyhoeddus Cymru, Mawrth 2020

Os ydych chi wedi’ch llethu neu’n bryderus am haint y Coronafeirws – beth mae modd i chi ei wneud?

• Dilynwch un ffynhonnell wybodaeth newyddion mae modd ymddiried ynddi (GIG Cymru, Llywodraeth Cymru, y BBC neu Sefydliad Iechyd y Byd (WHO)) a dilyn y newyddion ond unwaith neu ddwywaith y dydd, ond ddim cyn i chi fynd i’r gwely. Does DIM pwynt gorlethu eich hunan gyda’r holl wybodaeth oherwydd efallai bydd hyn yn gwneud i chi deimlo ganwaith yn waeth. Mae yna safleoedd gwe ar gael er mwyn ‘tynnu eich sylw yn ddyddiol’.

• Cadwch mewn cysylltiad â ffrindiau ac anwyliaid, ond cofiwch orffwys a chael digon o seibiant.

• Cymerwch saib er mwyn gofalu am eich iechyd meddwl a’ch lles cyffredinol chi. Talwch sylw i’r awyr ac i fyd natur a sylwch ar unrhyw deimlad yn eich corff, fel teimlad eich traed ar y ddaear. Wrth wynebu sefyllfa anweladwy, mae’n bosibl bydd y gweithredoedd syml a sylfaenol yma’n eich helpu chi i ddefnyddio’ch cryfder mewnol chi. Mae yna lawer o apiau, yn ogystal â myfyrdodau ar YouTube i’ch helpu chi. Mae rhestr o apiau a dolenni gwerth eu dilyn ar waelod yr erthygl yma.

• STOPIWCH a chymerwch anadl ddofn araf. Mae ymarferion anadlu’n helpu i dawelu’n meddyliau ni.

• Mae modd i chi greu Cynllun Meddwl personol ar dudalen Every Mind Matters y GIG. Bydd gofyn i chi ateb 5 cwestiwn syml a bydd awgrymiadau wedi’u teilwra’n cael eu cynnig i chi yn seiliedig ar eich atebion chi.

• Os byddwch chi’n dechrau teimlo’n llethol, trowch eich sylw at rywbeth arall, fel gwrando ar gerddoriaeth, gwneud rhywbeth sy’n codi’ch calon neu wneud ychydig o waith DIY.

• Mae ymarfer corff yn bwysig er mwyn rhyddhau endorffinau.

• Mae rhywfaint o gyngor am sut i ofalu am eich iechyd meddwl yn ystod yr achos yma o’r Coronafeirws yn Gymraeg ar wefan Meddwl.org

• Gwnewch yn siwr bod strwythur yn eich trefn newydd a chrëwch restr o “weithgareddau amser rhydd,” fel bod gennych chi opsiynau i ddewis ohonyn nhw yn ystod amser segur. Gall y rhain gynnwys pethau sylfaenol fel gwrando ar bodlediadau, neu lanhau’r oergell. Gwnewch yn siŵr eich bod chi’n ychwanegu rhai o’r gweithgareddau byddech chi’n eu gwneud ‘pe bai amser gennych chi i’w gwneud’ i’r rhestr hefyd.

• Dewch o hyd i system gymorth. Gadewch i bobl siarad a dweud eu pryderon a’u hofnau wrthoch chi. Gwrandewch arnyn nhw a genwch yn siwr eich bod chi’n rhannu’r awgrymiadau yma gyda nhw.

Am ragor o wybodaeth am sut i ddelio â hunan-ynysu ac ar gadw at drefn arferol, ewch i’r dudalen yma.

Apiau Defnyddiol

Mind Shift
Mae Mind Shift yn ap iechyd meddwl sydd wedi’i gynllunio’n benodol ar gyfer pobl ifainc ac oedolion ifainc sy’n dioddef o orbryder. Yn hytrach na cheisio osgoi teimladau pryderus, mae Mind Shift yn pwysleisio pwysigrwydd newid y modd rydych chi’n meddwl am orbryder. Gall eich annog i fod yn gyfrifol am eich bywyd, derbyn a byw gydag emosiynau dwys ac wynebu sefyllfaoedd heriol.

Self Help for Anxiety Management
Efallai y bydd SAM yn berffaith i chi os oes gennych chi ddiddordeb mewn hunangymorth, ond dydy myfyrdod ddim yn dechneg rydych chi’n hoff o’i defnyddio. Cewch eich annog i adeiladu eich pecyn cymorth pryder 24 awr eich hunan ac mae hyn yn eich galluogi i olrhain rhai o’ch ymddygiadau ac archwilio’ch meddyliau pryderus dros amser. Mae’n gyfle hefyd i chi ddysgu 25 o wahanol dechnegau hunangymorth. Mae modd i chi ddefnyddio “Cwmwl Cymdeithasol” SAM hefyd sy’n eich galluogi chi i siarad â defnyddwyr eraill yn gyfrinachol a bod yn rhan o gymuned ar-lein sydd â’r modd i gynnig cefnogaeth bellach i chi.

Happify.
Hoffech chi fod yn hapus? Mae Happify yn rhaglen sy wedi’i chymeradwyo gan seicolegwyr, sy’n olrhain eich hwyliau. Rhowch gynnig ar amryw gemau deniadol a gweithgareddau gwahanol er mwyn hyfforddi’ch ymennydd, fel pe bai’n gyhyr, i oresgyn unrhyw feddyliau negyddol.

Headspace
Mae ap Headspace yn gwneud y broses fyfyrio’n syml iawn. Dysgwch sgiliau ymwybyddiaeth ofalgar a myfyrdod trwy ddefnyddio’r ap yma am ddim am ychydig funudau’r dydd. Mae modd i chi gael mynediad at gannoedd o fyfyrdodau ar amryw o bynciau fel straen, gorbryder, cwsg a chanolbwyntio. Mae’r ap yn anfon nodyn atgoffa atoch yn nodi “get some headspace” er mwyn eich annog chi i barhau i ymarfer a myfyrio bob dydd.

Calm
Mae Calm yn cynnig myfyrdodau wedi’u tywys, straeon er mwyn eich helpu chi i gysgu, rhaglenni anadlu a cherddoriaeth ymlaciol ar eich cyfer os ydych chi’n rhywun sy’n profi straen neu orbryder. Mae’n ap hynod gyffredinol, sy’n gweddu at ddant pawb; p’un a ydych erioed wedi rhoi cynnig ar fyfyrio o’r blaen neu’n ymarfer yn rheolaidd, mae modd i chi ddod o hyd at raglen sy’n berffaith i chi.

Smiling Mind
Mae Smiling Mind yn fodd i chi fyfyrio a chymryd rhan mewn ymarferion ymwybyddiaeth ofalgar bob dydd ar unrhyw ddyfais sy gyda chi. Mae Smiling Mind yn unigryw a chafodd y rhaglen ei datblygu gan seicolegwyr ac addysgwyr i helpu i ddod â chydbwysedd i’ch bywyd chi. Mae’n ddefnyddiol iawn ar adegau o straen ac mae’n fodd hwyl ac unigryw i’ch helpu chi i roi gwên ar eich wyneb yn ogystal â chodi’ch calon.

Mae modd darganfod apiau eraill sy wedi’u cymeradwyo gan y GIG yma:

Mae yna sawl ap arall y mae modd i chi roi cynnig arnyn nhw a all fod o gymorth i chi ond dyma rai awgrymiadau i chi. Efallai, er hyn, y byddech chi’n dod o hyd i rai sy’n gweithio’n well i chi.

Gwasanaethau llinell gymorth sydd ar gael i chi

Meic:

• Sefydliad sydd â chynghorwyr sy wedi’u hyfforddi er mwyn helpu plant a phobl ifainc yng Nghymru. Mae modd iddyn nhw gynnig cymorth rhwng 8am a hanner nos, bob dydd
• Anfonwch neges destun AM DDIM i 84001
• Rhadffôn: 080880 23456 (dydy’r rhif yma ddim yn ymddangos ar eich bil ffôn chi chwaith)
• Ewch am sgwrs ar-lein gydag un or cynghorwyr arbenigol

Negesydd Argyfwng YoungMinds

• Gwasanaeth sy’n darparu cefnogaeth am ddim mewn argyfwng bob awr o’r dydd ledled y DU i unrhyw un sy’n profi argyfwng iechyd meddwl
• Os oes angen help brys arnoch chi, tecstiwch YM i 85258
• Mae pob neges destun yn cael ei hateb gan wirfoddolwyr sy wedi’u hyfforddi, gyda chymorth ychwanegol gan oruchwylwyr clinigol profiadol
• Mae modd anfon negeseuon testun am ddim o ffonau sydd ar rwydweithiau EE, O2, Vodafone, 3, Virgin Mobile, BT Mobile, GiffGaff, Tesco Mobile a Telecom Plus.

CALM (ar gyfer dynion rhwng 15 a 35 oed)

• Ffôn: 0800 58 58 58 (bob dydd, 5pm hyd at hanner nos)

Y Samariaid

• Ffôn 116 123 (24 awr y dydd, 7 diwrnod yr wythnos)

Childline (ar gyfer plant a phobl ifainc sydd yn eu harddegau)

• Ffôn: 0800 1111

Anxiety UK

• Ffôn: 03444 775 774 (Dydd Llun i ddydd Gwener, 9.30am tan 5.30pm)

Am fwy o wybodaeth am yr Coronafeirws, gwyliwch yr fideo isod:

Rhywbeth i ddweud?

Pob Erthygl