Cydraddoldeb, Amrywiaeth a Gwahaniaethu

Updated:
Dim Sylwadau

Diben Cydraddoldeb ac Amrywiaeth yw hyrwyddo cyfleoedd cyfartal a dathlu’r gwahaniaethau rhwng pobl. Mae’n hynod bwysig bod ysgolion, clybiau ieuenctid a gweithleoedd yn creu amgylchedd lle mae pawb yn teimlo’n gyfforddus ac yn gynwysedig. Mae pobl yn dueddol o gyflawni’n well pan fyddan nhw’n teimlo’n ddiogel ac yn rhydd i ddangos pwy ydyn nhw mewn gwirionedd.

Dros y blynyddoedd diwethaf, mae sawl deddf seneddol wedi cael eu pasio er mwyn ceisio sicrhau bod pawb yn cael ei drin yn gyfartal, mae’r rhain yn cynnwys:

  • Deddf Cysylltiadau Hiliol
  • Deddf Cyflog Cyfartal
  • Deddf Gwahaniaethu ar sail Rhyw
  • Deddf Cydraddoldeb Cyflogaeth

Yn 2010 pasiwyd y Ddeddf Cydraddoldeb. Roedd y ddeddf yn uno’r holl gyfreithiau a deddfau cydraddoldeb presennol megis Deddf Gwahaniaethu ar Sail Anabledd, Deddf Cyflog Cyfartal a Deddf Cysylltiadau Hiliol 2000. Mae’r gyfraith hefyd yn cynnwys rhywbeth o’r enw “nodweddion gwarchodedig”, sy’n ei wneud yn anghyfreithlon i wahaniaethu yn erbyn unrhyw un a allai ystyried ei hun yn berson sydd â nodweddion gwarchodedig. Mae nodweddion gwarchodedig yn cynnwys rhyw, oedran, cyfeiriadedd rhywiol, anabledd, ailbennu rhywedd, statws priodasol a phartneriaethau sifil, a bod yn feichiog neu gael plant.

Mae gan nifer o sefydliadau bolisiau cyfleoedd cyfartal sy’n dangos eu hymrwymiad i atal gwahaniaethu a darparu cyfleoedd cyflogaeth gyfartal i holl aelodau’r gymuned.

Mae’n bwysig ystyried dy hawliau mewn perthynas â chyfleoedd cyfartal wrth ystyried gyrfa neu swydd. Erbyn hyn, mae sawl person wedi eu cyflogi mewn swydd a oedd yn wreiddiol yn cael ei hystyried yn addas i ddynion yn unig neu i fenywod yn unig. Gall fenywod fod yn beiriannydd a gall ddynion fod yn fydwragedd.

Mae modd i ti gael manylion o bob mathau o yrfaoedd oddi wrth dy swyddfa gyrfaoedd lleol ac ar Gyrfa Cymru. Mae Stonewall, sef yr elusen arweiniol ar gyfer Pobl Lesbiaidd, Hoyw, Ddeurywiol a Thrawsrywiol* (LGBT), hefyd yn gweithio â nifer o Gyflogwyr Balch sy’n gyfeillgar i bobl LGBT+.

Gwahaniaethu a Throsedd Casineb

Yn anffodus, mae gwahaniaethu yn erbyn pobl sy’n wahanol yn digwydd. Mae Deddf Cydraddoldeb y Deyrnas Unedig 2010 yn ei wneud yn anghyfreithlon i wahaniaethu yn erbyn rhywun yn seiliedig ar y nodweddion gwirioneddol neu ganfyddedig canlynol:

  • oedran
  • hunaniaeth rywedd (trawsrywiol*)
  • statws priodasol (sengl neu’n briod)
  • bod yn feichiog neu ar gyfnod mamolaeth
  • anabledd
  • hil gan gynnwys lliw croen, cenedligrwydd, tarddiad ethnig neu genedlaethol
  • crefydd, cred, neu ddiffyg crefydd/cred
  • rhyw (gwryw/benyw)
  • Cyfeiriadedd Rhywiol (Lesbiaidd, Hoyw, Deurywiol, a.y.b)

Os wyt ti’n ymgysylltu ag unrhyw un o’r Nodweddion Gwarchodedig, yna rwyt ti wedi dy ddiogelu rhag gwahaniaethu:

  • yn y gwaith
  • wrth gael addysg
  • fel cwsmer
  • wrth ddefnyddio gwasanaethau cyhoeddus
  • wrth brynu neu rentu eiddo
  • fel aelod neu westai o glwb neu gymdeithas breifat

Rwyt ti wedi dy ddiogelu rhag gwahaniaethu gan Ddeddf Cydraddoldeb 2010.

Rwyt ti hefyd wedi di ddiogelu rhag gwahaniaethu:

  • os wyt ti’n gysylltiedig â rhywun sydd â nodwedd warchodedig, e.e. ffrind neu aelod o’r teulu sydd â nodwedd warchodedig.
  • os wyt ti wedi cwyno am wahaniaethu, neu wedi cefnogi honiad rhywun arall.

Mewn rhai achosion, mae gwahaniaethu yn erbyn rhywun sydd â Nodwedd Warchodedig yn cael ei ystyried fel Trosedd Casineb. Mae hyn yn drosedd sydd wedi cael ei chyflawni ar sail oedran, crefydd, hîl, hunaniaeth rywedd, cyfeiriadedd rhywiol , rhyw, beichiogrwydd neu statws priodasol.

Mae’n bwysig iawn dy fod ti yn rhoi gwybod am Drosedd Casineb, p’un ai ddigwyddodd i ti neu rywun rwyt ti’n eu hadnabod. Mae yna sawl asiantaeth sy’n gallu rhoi cymorth i ti gyda hyn:

  • Gallet ti roi gwybod am drosedd casineb ar-lein drwy wefan Report-it
  • Stop Hate UK – gwybodaeth a llinellau cymorth penodol ar gyfer Trosedd Casineb yn gyffredinol, Trosedd Casineb Lesbiaidd, Hoyw a Deurywiol, Trosedd Casineb Anabledd Dysgu, a Throsedd Casineb Trawsrywiol.

Os yw’n sefyllfa argyfwng, ffonia 999 neu 101 os nad yw’n argyfwng.

Rhywbeth i ddweud?