Siopa

Updated:
Dim Sylwadau

Gyda chynnydd enfawr yn yr hyn yr ydym ni yn ei brynu ar-lein, mae angen i ni fod yn fwy effro nag erioed o’n Hawliau Defnyddwyr. Dyma’r hawliau sydd gennym ni fel cwsmeriaid neu ddefnyddwyr (rhywun sy’n prynu rhywbeth neu sy’n talu am wasanaeth) – mae yna gyfreithiau’n weithredol sy’n dy ddiogelu di. Maen nhw’n gymwys p’un ai wyt ti’n prynu rhywbeth yn uniongyrchol o’r siop neu ‘o bellter’ h.y. dros y ffôn, drwy’r post neu ar-lein.

Dyma rai enghreifftiau o hawliau defnyddwyr:

  • Mae modd i ti gael ad-daliad, atgyweiriad neu amnewidiad os bydd rhywbeth yn ddiffygiol neu ddim yn gweithio’n gywir, fodd bynnag does dim hawl gen ti i gael ad-daliad os wyt ti’n newid dy feddwl, oni bai dy fod ti’n prynu ar-lein, dros y ffôn, drwy ‘eBay’ a.y.b.
  • Mae hawl gen ti i gael ad-daliad llawn os byddi di’n prynu nwyddau ar-lein, dros y ffôn, drwy ‘eBay’ ac ati, a dwyt ti ddim yn derbyn dy nwyddau o fewn 30 diwrnod (neu ddyddiad arall y cytunwyd arno).
  • Efallai byddi di’n gymwys am ad-daliad neu iawndal os wyt ti wedi llofnodi contract gyda rhywun er mwyn iddyn nhw gyflawni gwaith a dydy’r gwaith ddim o safon digon da.

Siopa ar-lein

Mae siopa ar-lein yn gyfleus iawn. Does dim rhaid i ti adael y tŷ, mae modd siopa ar unrhyw adeg yn ystod y dydd ac mae dewis ehangach o nwyddau. Mae’r math yma o siopa yn gallu bod yn hwylus iawn.

Ond mae yna nifer o beryglon ynghylch siopa ar-lein sy’n gallu golygu colli dy arian neu rywun yn defnyddio dy gerdyn mewn modd twyllodrus. Felly mae’n rhaid i ti fod yn ofalus, a dylet ti ddilyn rhai rhagofalon:

  • Gwna’n siwr dy fod ti wedi teipio’r wefan yn gywir. Edrycha ar y gwefannau yn ofalus iawn cyn prynu unrhyw beth. Mae achosion wedi bod yn y gorffennol lle mae copiau dyblyg o wefannau wedi cael eu sefydlu er mwyn edrych yn union yr un fath â’r wefan go iawn. Yna bydd dy fanylion cerdyn debyd neu gredyd yn cael ei ddwyn.
  • Defnyddia wefannau y mae dy deulu a ffrindiau wedi eu defnyddio yn y gorffennol, fel y gelli di fod yn sicr eu bod nhw’n ddibynadwy.
  • Paid â phrynu oddi wrth wefan sydd ddim yn dangos rhif ffôn a chyfeiriad post llawn. Bydd gan y mwyafrif o wefannau dilys dystysgrif diogelwch sydd yn dy sicrhau di eu bod nhw’n ddibynadwy.
  • Gwna’n siwr dy fod ti yn effro i’r holl gostau, gan gynnwys costau megis  tâl postio a phacio a TAW (VAT). Ar rai gwefannau, bydd y costau yma ond yn cael eu hychwanegu ar ddiwedd y broses, cyn i ti wneud taliad.
  • Bydd gan y mwyafrif o wefannau dilys symbol ‘clo’ gwyrdd ar ochr chwith y ‘bar cyfeiriad’ pan fyddi di ar fin gwneud taliad. Mae’r symbol yma yn rhoi tawelwch meddwl bod y safle we yn un ddiogel.
  • Ffordd wych o sicrhau bod y manylion banc yn ddiogel yw sefydlu cyfrif PayPal. Mae hyn yn wefan ddiogel a dilys sydd yn edrych ar ôl unrhyw daliadau ar-lein os wyt ti’n sefydlu cyfrif gyda nhw. Mae’r mwyafrif o wefannau yn derbyn taliad PayPal, felly mae’n golygu bydd byth rhaid i ti ddefnyddio dy fanylion banc yn uniongyrchol.
  • Os wyt ti’n siopa ar wefannau megis eBay, dylet ti wirio’r polisi ynghylch dychwelyd eitemau rhag ofn dy fod ti yn newid dy feddwl neu os bwydd y nwyddau ddim yn gweithio. Hefyd mae’n rhaid i ti wirio telerau’r taliad. Bydd rhai gwerthwyr yn disgwyl taliad yn syth, ac eraill yn derbyn taliadau hyd at 5 diwrnod ar ôl i ti gytuno i brynu’r eitem.
  • Bydd nwyddau sy’n dod o dramor yn cymryd fwy o amser i gyrraedd, felly ceisia osod dyddiad dosbarthu o fewn 30 diwrnod. Hefyd, os wyt ti’n prynu nwyddau o dramor, mae dy gontract di gyda rhywun sydd mewn gwlad arall, felly gelli di gael problem yn cael ad-daliad os bydd y nwyddau yn ddiffygiol a.y.b.
  • Printia neu cymera lun o’r sgrîn sy’n dangos yr archeb a’r telerau ac amodau sy’n dangos ar y wefan, rhag ofn byd problemau yn codi.
  • Dylet ti dderbyn cadarnhad o dy archeb drwy ebost o fewn 24 awr.

Mae’n ddefnyddiol i wybod beth yw dy hawliau di fel defnyddiwr, a beth i’w wneud os bydd nwyddau yn ddiffygiol, cyn gwario unrhyw arian.

  • Cadw pob derbynneb pan fyddi di’n prynu nwyddau, mae hyn yn dystiolaeth dy fod ti wedi prynu eitem o siop neu fasnachwr.
  • Gofyn am dderbynneb os fydd un ddim yn cael ei chynnig.
  • Os wyt ti’n prynu unrhyw beth ar-lein, gwna’n siwr dy god ti’n cadw manylion yr archeb neu dystiolaeth dy fod ti wedi prynu rhywbeth. Gwiria’r polisi ynghylch dychwelyd unrhyw nwyddau hefyd. Os wyt ti’n prynu rhywbeth ail-law oddi wrth rywun, weithiau bydden nhw’n nodi’n glir nad ydyn nhw’n derbyn unrhyw nwyddau sy’n cael eu dychwelyd.
  • Os wyt ti’n prynu unrhyw beth o gylchgrawn neu bapur newydd, cadwa’r hysbyseb a chofia ei bod hi’n bosib i gwmniau fynd i’r wal cyn i ti dderbyn dy nwyddau.
  • Os wyt ti’n prynu rhywbeth sy’n ddiffygiol, paid â’i ddefnyddio ac anfon yr eitem yn ôl neu cer â’r eitem yn ôl i’r lle prynaist ti hi. Dylai fod hawl gyda ti am ad-daliad llawn.
  • Os bydd y masnachwr yn trwsio’r eitem ac mae’n ddiffygiol unwaith eto, mae gen ti’r hawl i gael dy arian yn ôl.
  • Os wyt ti’n prynu eitem sy’n cael ei gwerthu drwy gynnig arbennig ac mae’n nodi bod yr eitem yn ddiffygiol, yna fyddi di ddim yn gallu cael ad-daliad os wyt ti’n rhoi gwybod am y broblem nes ymlaen.
  • Mae yna warantu sy’n dy ddiogelu di os ydy rhywbeth yn mynd o’i le gydag eitem newydd, ac fel arfer bydd manylion ar sut i hawlio dy arian yn ôl gyda’r eitem.
  • Efallai bydd gwarant estynedig yn cael ei chynnig, ond bydd rhaid i ti dalu am hyn. Meddyliwch yn ofalus os ydyw’n werth talu amdani.

Mae’r adran Cyngor ar Bopeth yn gallu cynnig cyngor diduedd am ddim ar gyfer defnyddwyr. Mae modd i ti hefyd rhoi gwybod am unrhyw gwmni neu werthwr unigol sy’n achosi problemau trwy gysylltu â’r garfan Safonau Masnach.

Rhywbeth i ddweud?