Pobl Lesbiaidd, Hoyw, Ddeurywiol a Thrawsrywiol (LHDT)

Updated:
Dim Sylwadau

Gall bod yn berson lesbiaidd, hoyw, ddeurywiol neu drawsrywiol fod yn her ac effeithio ar fywyd rhywun yn sylweddol. Yn ffodus, mae derbyn a dealltwriaeth barhaol o faterion pobl LHDT+ yn ei gwneud yn haws, yn ogystal â chyflwyniad deddfau sy’n caniatáu priodas un rhyw, sy’n gwahardd gwahaniaethu ar sail cyfeiriadedd rhywiol rhywun, ymhlith eraill. Yn anffodus, mae yna sawl gwlad sydd ddim yn fodlon derbyn perthnasoedd o’r un rhyw – mae bod yn berson hoyw yn parhau i fod yn anghyfreithlon mewn dros 80 o wledydd, gyda 10 gwlad yn gosod cosb o farwolaeth neu garchar am oes.

Cyfeiriadedd Rhywiol

Ystyr Cyfeiriadedd Rhywiol yw’r rhyw y bydd unigolyn yn teimlo atyniad rhamantus, emosiynol, corfforol neu rywiol atyn nhw. Mae gan bobl heterorywiol, neu syth, atyniad tuag at bobl sydd o’r rhyw biolegol gwrthwynebol iddyn nhw (perthynas gwryw a benyw). Mae gan berson cyfunrywiol, neu berson hoyw, atyniad tuag at rywun o’r un rhyw â nhw (perthynas gwryw a gwryw neu berthynas benyw a benyw). Mae yna bobl sy’n ddeurywiol, sy’n golygu bod ganddyn nhw atyniad tuag at y naill ryw, ac mae panrywiol yn cyfeirio at rywun sydd ag atyniad i bob rhyw (Gwryw, Benyw, Cyfnewidiol, Y ddau, Naill neu’r llall, a.y.b). Mae yna rhai pobl sydd ddim yn teimlo atyniad tuag at unrhyw un, mae’r bobl yma yn cael eu hadnabod fel Arywiol.

Yna aml bydd pobl yn cael eu trin yn wahanol, eu haflonyddu neu’n destun ymosodiad o ganlyniad i’w cyfeiriadedd rhywiol neu hunaniaeth rhywedd. Ond mae’n bwysig iawn i gofio bod dim byd yn bod arnat ti, ac mae yna filiynau o bobl sy’n teimlo’n union fel ti. Amcangyfrifir bod 10-15% o boblogaeth y byd yn bobl Lesbaidd, Hoyw neu’n Ddeurywiol! Er bod llawer o ddadlau ynghylch y mater, mae gwyddonwyr yn credu bod cyfeiriadedd rhywiol yn debygol o fod yn rhywbeth sydd gyda ti ers i ti gael dy eni, fel lliw dy lygaid neu liw dy groen. Mae’n rhan o’r hyn sy’n dy wneud di yn unigryw!

Os wyt ti’n cael trafferthion gyda phobl yn dy fwlio di, neu os wyt ti’n ei chael hi’n anodd yn deall dy rywioldeb, neu wedi dioddef Trosedd Casineb, ffonia Stonewall ar 08000 50 20 20 i gael cyngor cyfrinachol am ddim. Cofia, mewn argyfwng dylet ti gysylltu â’r gwasanaethau argyfwng ffonio 999 neu am sefyllfa sydd ddim yn argyfwng, ffonia 101.

 

Hunaniaeth o Ran Rhywedd 

Hunaniaeth rhywedd yw sut mae person yn dewis diffinio eu rhyw, boed hynny’n wryw, benyw neu’n ddewis arall. Mae rhai pobl yn teimlo y cawson nhw’r rhyw anghywir pan gawson nhw eu geni, ac yn penderfynu trawsnewid o un rhyw i’r llall (Traws*). Mae yna nifer o dermau yn y gymuned Traws* ac mae hyn yn ehangu, mae’r Ymbarél Traws* yn offeryn gwybodaeth defnyddiol iawn.

Efallai fydd person ddim yn dymuno gwneud trawsnewidiad llawn i’r rhyw arall, ond yn hytrach bydden nhw yn dymuno mynegi eu rhywedd mewn fordd gwahanol. Mae ‘The Genderbread Person’ yn esiampl dda o’r gwahaniaeth rhwng rhyw fiolegol, hunaniaeth a mynegiant.

 

Rydyn ni’n gweld fwyfwy o faterion Hunaniaeth Rhywedd a Thraws* yn denu sylw’r cyfryngau, sy’n codi ymwybyddiaeth o’r materion y maen nhw’n eu hwynebu. Mae yna rhai rhaglenni teledu ynghylch y materion hyn, sy’n cynnwys ‘Laverne Cox: the T Word’ ar sianel MTV, a’r rhaglen ‘I Am Jazz’ ar sianel TLC. Mae’n bwysig nodi bod dim cyswllt rhwng Cyfeiriadedd Rhywiol a Hunaniaeth Rhywedd. Gall dyn Traws* (menyw sydd wedi, neu sydd yng nghanol trawsnewidiad i fod yn ddyn) fod yn hoyw, yn syth, yn ddeurywiol, yn panrywiol, neu’n Arywiol, yn union fel pawb arall.

Bydd y sefydliadau canlynol yn gallu darparu rhagor o wybodaeth i ar faterion Traws* a chynnig cymorth ac arweiniad.

Mermaids

The Beaumont Society

Prosiect Traws*Newid Ieuenctid Cymru 

Os wyt ti’n cael trafferthion gyda phobl yn dy fwlio di, neu os wyt ti’n ei chael hi’n anodd yn deall dy rywioldeb, neu wedi dioddef Trosedd Casineb, ffonia Stonewall ar 08000 50 20 20 i gael cyngor cyfrinachol am ddim. Cofia, mewn argyfwng dylet ti gysylltu â’r gwasanaethau argyfwng ffonio 999 neu am sefyllfa sydd ddim yn argyfwng, ffonia 101.

 

Dod Allan 

Dod Allan yw’r term sy’n cael ei ddefnyddio gan gymuned y bobl LHDT+ i ddisgrifio’r weithred o ddweud wrth bobl eraill am dy Gyfeiriadedd Rhywiol neu Hunaniaeth Rhywedd. Does dim dull cywir neu anghywir, a does dim rhaid i ti ddweud wrth unrhyw un! Ond, os hoffet ti ddweud wrth bobl, arhosa nes dy fod ti’n barod ac yn gyfforddus.

Rydyn ni’n dathlu Diwrnod Dod Allan Cenedlaethol bob blwyddyn ar 11 Hydref, sy’n codi ymwybyddiaeth dros y byd o’r heriau y mae pobl LHDT+ yn parhau i’w hwynebu. Ond mae hefyd yn gyfle i ddathlu sut mae pobl LHDT wedi llywio hanes trwy fod yn union pwy ydyn nhw. Mae llawer o straeon Dod Allan ar gael i’w wylio ar YouTube, ac mae gan yr ‘Human Rights Watch’ nifer o areithiau gan bobl LHDT enwog, gan gynnwys Cotton Haynes ac Ellen Page. Mae gan Stonewall Canllaw Dod Allan  ar gyfer pobl ifainc a rhieni, ac mae yna ganllaw wybodaeth dda iawn gan Garfan Iechyd Rhywiol Sheffield o’r enw ‘Stepping Out’.

Os wyt ti’n cael trafferthion gyda phobl yn dy fwlio di, neu os wyt ti’n ei chael hi’n anodd yn deall dy rywioldeb, neu wedi dioddef Trosedd Casineb, ffonia Stonewall ar 08000 50 20 20 i gael cyngor cyfrinachol am ddim. Cofia, mewn argyfwng dylet ti gysylltu â’r gwasanaethau argyfwng ffonio 999 neu am sefyllfa sydd ddim yn argyfwng, ffonia 101.

 

Iechyd Rhywiol 

Mae cadw dy hun, a dy bartner, yn ddiogel yn bwysig ym mhob perthynas, beth bynnag yw dy gyfeiriadedd rhywiol. Ond mae yna bethau eraill sydd angen i ti fod yn effro iddyn nhw os wyt ti’n berson LHDT. Dylet ti barhau i fod yn ddiogel a defnyddio condom, hyd yn oed os nad oes peryg o feichiogrwydd. Mae Hepatitis B ac C yn fwy cyffredin ymhlith dynion hoyw na dynion syth, er enghraifft. Bydd dy Wasanaeth Iechyd Rhywiol yn gallu cynnig rhagor o gyngor, ac o bosib yn cynnig pigiad am ddim. Drwy glicio yma, mae modd chwilio am eich cyfleuster iechyd rhywiol lleol.

Dydy HIV nac AIDS ddim yn “glefyd hoyw” fel y mae wedi cael ei ddisgrifio yn y gorffennol. Ond, mae HIV yn fwy cyffredin ymhlith dynion hoyw. Eto, bydd dy Wasanaeth Iechyd Rhywiol yn gallu cynnig cyngor i ti. Fel arall, mae’r Terence Higgins Trust yn cynnig profion HIV am ddim a chyngor Iechyd Rhywiol ar gyfer pobl Lesbaidd a Hoyw. Mae rhagor o wybodaeth ar gael yma.

 

Gwasanaeth Iechyd Gwladol (GIG) – Gay Health

 

Rhywbeth i ddweud?