Pethau’n Mynd o Chwith

Updated:
Dim Sylwadau

Mae cyfathrebu da yn allweddol i berthnasau llwyddiannus yn dy fywyd. Mae cyfathrebu da yn golygu egluro sut wyt ti’n teimlo, gwrando ar bobl eraill a pharchu barn pobl eraill heb golli perthnasau drostyn nhw.

Erbyn hyn, mae nifer o ddulliau gwahanol o gyfathrebu. Mae modd siarad wyneb yn wyneb neu ddefnyddio un o’r nifer o ddulliau o dechnoleg i gyfathrebu.

Mae’r adran yma yn edrych ar y dulliau gwahanol o gyfathrebu, a sut i ymdopi os ydy rhywbeth yn mynd o’i le, gan gynnwys sut a ble i gael gwybodaeth berthnasol.

Gall rheoli dy gyfathrebu gyda phobl yn dy fywyd fod yn lletchwith ambell dro. Mae modd i gamddealltwriaeth neu wrthdaro digwydd mewn unrhyw fath o berthynas. Weithiau dim ond camddealltwriaeth sy’n digwydd, ond weithiau gall arwain at ddadl neu weithiau pethau sy’n waeth megis bwlio, gwahaniaethu neu gamdriniaeth.

Pan fydd pethau yn mynd o’i le, mae’n hawdd iawn i feio’n hunain. Yna aml, bydd teimladau o dristwch, ofn, pryder neu ddryswch. Y peth pwysicaf i’w gofio os wyt ti’n teimlo’n bryderus yw trafod dy sefyllfa gyda rhywun rwyt ti’n ymddiried ynddyn nhw. Gallen nhw gynnig y cymorth a chyngor sydd angen arnat ti. Mae modd hefyd i droi at sefydliad proffesiynol. Maen nhw’n bodoli er mwyn cynnig help a chymorth ac i dy ddiogelu di fel nad oes rhaid i ti ymdopi ar dy ben dy hun.

Dealing with conflict and arguments – https://youtu.be/LXmIA-Ees0s

Mae modd i ti ffonio’r Samariaid ar unrhyw adeg ar 116 123 er mwyn trafod unrhyw broblemau all fod gyda ti. Mae hefyd modd i ti gael sgwrs ar lein gyda rhywun o sefydliad Meic neu ffonia’r llinell gymorth ar 0808 80 23456.

Cymdeithasu

Mae cymdeithasu a chael bywyd cymdeithasol gydag unigolion neu grŵp o ffrindiau yn rhan bwysig o dy fywyd. Cymdeithasu yw cysylltu â phobl eraill a bod yn rhan o gymdeithas neu gymuned. Dyma sut mae ffrindiau yn datblygu a dyma sut mae cwrdd â phobl newydd.

Does dim ots sawl ffrind sydd gyda ti. Bwriad cymdeithasu yw rhannu diddordebau a chymryd rhan mewn gweithgareddau rwyt ti’n eu mwynhau gyda phobl eraill. Dylai’r pethau yma wneud i ti deimlo’n dda amdanat ti dy hun. Dydy hynny ddim yn golygu bod treulio amser i ti dy hunain ddim yn bwysig hefyd. Mae’n well gan rai pobl i dreulio amser ar eu pen eu hunain neu i gymdeithasu gydag un neu ddau ffrind yn hytrach na grwpiau mawr. Safon, nid nifer, sy’n well o ran ffrindiau agos.

Cadw’n Ddiogel

P’un bynnag fath o gymdeithasu sy’n well gyda ti, mae aros yn ddiogel yn bwysig iawn. Mae hyn er dy les dy hunain a hefyd er mwyn i ti allu mwynhau’r hyn yr wyt ti’n ei wneud.

  • Os wyt ti’n mynd allan gyda ffrindiau, rho wybod i rywun ble’r wyt ti’n mynd ac am faint o’r gloch y byddi di’n dychwelyd. Bydd dy rieni yn hapus a gallet ti ymlacio a mwynhau heb orfod gofidio am alwadau ffôn oddi wrthyn nhw.
  • Gwna’n siwr bod digon o fatri ar dy ffôn symudol, rhag ofn bydd angen cysylltu gyda ti mewn argyfwng. Os wyt ti’n gweld damwain neu ddigwyddiad, neu os wyt ti mewn perygl, bydd y mwyafrif o ffonau symudol yn gallu ffonio 999 neu 112 ar gyfer y gwasanaethau brys. Hyd yn oed os nad oes arian ar dy gyfrif neu os nad yw’r cerdyn SIM yn y ffôn.
  • Dylet ti gynllunio ymlaen llaw sut wyt ti’n mynd i gyrraedd adref, a rho ddigon o amser i ti dy hun os wyt ti’n bwriadu cerdded neu ddal trên neu fws. Os oes rhaid i ti ddefnyddio gwasanaeth tacsi, gwna’n siwr fod digon o arian gyda ti.
  • Os oes modd, mae’n ddelfrydol i deithio gyda ffrind. Defnyddia strydoedd neu heolydd sydd â digon o oleuni. Byddi di’n fwy diogel yna. Os wyt ti’n teimlo dy fod ti mewn perygl ac rwyt ti’n gallu gweld swyddog heddlu ar y stryd, mae’r hawl gyda ti i ofyn iddyn nhw i fynd gyda ti wrth gerdded adref neu i le diogel.
  • Os bydd rhywun dwyt ti ddim yn eu hadnabod yn cynnig i yrru ti adref, paid â derbyn y cynnig. Hyd yn oed os ydyn nhw o’r un oedran â ti ac yn ymddangos yn gyfeillgar. Mae’n well gwybod dy fod ti’n ddiogel na rhoi dy hunain mewn perygl. Cadwa unrhyw eiddo personol gyda ti ar bob adeg.
  • Os wyt ti’n ddigon hen i yfed alcohol, paid â derbyn diodydd oddi wrth bobl eraill. Yna gallet ti fod yn sicr o faint rwyt ti wedi ei yfed a bod yn sicr bod dim byd ychwanegol yn dy ddiod.
  • Ar ôl yfed alcohol mae dy lefelau amddiffyn yn is, a gallai hyn amharu ar dy allu i wneud penderfyniadau call. Gallet ti ymddangos fel targed haws mewn sefyllfaoedd fel hyn. Efallai bydd pobl ddieithr yn ymddangos yn fwy cyfeillgar. Ond, paid â rhoi dy hun mewn unrhyw sefyllfa lle mae modd i rywun gymryd mantais arnat ti.

Weithiau bydd pethau’n digwydd yn ddiangen oherwydd roedd unigolion wedi cymryd risg o ran diogelwch personol. Mae’n well i fod yn ofalus na wynebu perygl neu sefyllfa nad oes modd ei reoli.

Mae modd i ti ffonio’r Samariaid ar unrhyw adeg ar 116 123 er mwyn trafod unrhyw broblemau all fod gyda ti. Mae hefyd modd i ti gael sgwrs ar lein gyda rhywun o sefydliad Meic neu ffonia’r llinell gymorth ar 0808 80 23456.

Y Rhyngrwyd a Chyfryngau Cymdeithasol

Mae’r rhyngrwyd y ffordd wych o gwrdd â phobl newydd a gwneud ffrindiau sydd â diddordebau tebyg.

Bydd rhai pobl yn ei gweld yn haws i gyfathrebu ar-lein oherwydd does dim rhaid cwrdd wyneb yn wyneb. Mae modd bod yn onest heb ofn beirniadaeth, felly mae’n hawdd datblygu ffrindiau ar-lein. Ond, efallai na fydd pawb rwyt ti’n siarad gyda nhw ar-lein yn dweud y gwir. Felly mae’n rhaid bod yn ofalus iawn pan fyddi di yn siarad â rhywun ar-lein.

  • Mae yna nifer fach o bedoffilyddion (troseddwyr rhyw â phlant) sydd yn esgus i fod yn berson ifanc ar gyfryngau cymdeithasol er mwyn meithrin perthynas amhriodol ar-lein gyda phobl ifainc er mwyn eu camdrin yn rhywiol. Yn aml bydd y bobl yma yn esgus bod yn berson ifanc sydd â diddordebau tebyg iawn, er yn aml iawn dynion hŷn ydyn nhw. Maen nhw’n gwneud hyn er mwyn ceisio cwrdd â’r person maen nhw’n siarad â nhw.
  • Os bydd rhywun yn dangos deunydd rhywiol amlwg drwy’r Rhyngrwyd neu os bydd rhywun yn siarad gyda ti mewn modd amhriodol, dweud wrth dy rieni a chysyllta â’r heddlu. Paid â theimlo cywilydd. Nid dy fai di yw hyn, a fyddi di ddim yn cael dy gosbi.

Mae yna sawl dull er mwyn diogelu dy hun wrth siarad â phobl ar-lein:

  • Paid byth â chynnig dy rif ffôn, dy gyfeiriad post neu enw dy ysgol.
  • Ceisia beidio â defnyddio safleoedd we gyda sgwrsio preifat lle mae sgyrsiau un ar un yn digwydd. Os wyt ti’n aros ar safleoedd sgwrsio cyhoeddus, gall eraill weld dy sgwrs ac rwyt ti’n fwy diogel.
  • Os wyt ti’n trefnu i gwrdd â ffrind ar-lein, PAID BYTH Â MYND AR DY BEN DY HUN. Gofynna i oedolion i ddod gyda ti, hyd yn oed os dwyt ti ddim yn pryderu. Paid â theimlo cywilydd am ddiogelu dy hun – os ydy dy ffrind newydd yn un go iawn, bydd dim ots gyda nhw. Cofia, mae’r person yma yn berson dieithr felly rhaid cadw’n ddiogel ar bob adeg. Does dim ots faint oed wyt ti, mae modd i ti fod mewn peryg. Felly cer â rhywun gyda ti – BOB TRO!

The Mix – making friends online

BullyingUK – How to stay safe online

Cymdeithas Genedlaethol er Atal Creulondeb i Blant (NSPCC) – Online safety

Gwefannau Cwrdd  Chariad

Mae gwefannau cwrdd â chariad yn gallu bod yn ffordd dda i gwrdd â phartner, yn enwedig os wyt ti’n swil neu os does dim amser gyda ti i gymdeithasu a chwrdd â phobl newydd. Cofia, hyn yn oed os wyt ti yn cwrdd â rhywun drwy asiantaeth ar-lein, maen nhw’n berson dieithr a rhaid i ti feddwl am dy ddiogelwch dy hun ar bob adeg.

Dyma rai rhagofalon y dylet ti eu cymryd cyn cwrdd â pherson:

  • GOFYN I RYWUN I FYND GYDA TI. Gallen nhw wylio’r sefyllfa o bellter er mwyn sicrhau dy fod ti yn ddiogel ac yn hapus.
  • Dylet ti gwrdd â nhw mewn man cyhoeddus, fel bwytai neu safle bowlio deg. Paid byth â chwrdd yn nhŷ rhywun neu adael iddyn nhw dy gasglu di o dy dŷ.
  • Paid â chynnig dy gyfeiriad post na dy rif ffôn.
  • Dweud wrth bobl eraill ble rwyt ti’n mynd a pha bryd y byddi di’n dychwelyd.
  • Gwna’n siwr bod gan rywun dy rif ffôn cyn i ti adael.

The Mix – dating online safely

Get Safe Online – Safe online dating

Childnet International

Mae modd i ti ffonio’r Samariaid ar unrhyw adeg ar 116 123 er mwyn trafod unrhyw broblemau all fod gyda ti. Mae hefyd modd i ti gael sgwrs ar lein gyda rhywun o sefydliad Meic neu ffonia’r llinell gymorth ar 0808 80 23456.

Negeseuon Testun

  • Os wyt ti’n derbyn neges destun oddi wrth rif ffôn dwyt ti ddim yn gyfarwydd ag e, gofynna pwy sydd wedi anfon y neges os wyt ti’n bwriadu ymateb. Efallai bod y neges wedi dod oddi wrth rywun dwyt ti ddim yn eu hadnabod, a dwyt ti ddim wedi rhoi dy rif ffôn iddyn nhw. Efallai bod rhywun wedi anfon y neges i’r rhif anghywir ar ddamwain. Ond efallai bydd y neges wedi dod oddi wrth rywun dwyt ti ddim yn dymuno siarad gyda nhw, neu dy fod di ddim yn fodlon iddyn nhw gael dy rif. Felly gwiria pwy sydd wedi anfon y neges.
  • Os wyt ti’n derbyn negeseuon ymosodol neu fwlio, dylet ti ddelio â’r sefyllfa yn union fel y byddi di os bydd rhywun yn dy fwlio di wyneb yn wyneb. Siarad gyda rhywun yr wyt ti’n ymddiried ynddyn nhw sy’n gallu cynnig cymorth i ti. Un dull i stopio’r negeseuon yn syth yw blocio’r rhif.

Secstio

‘Secstio’ yw pan fydd pobl yn cyfnewid negeseuon neu luniau rhywiol – p’un ai ydyn nhw wedi cytuno neu beidio.

  • Gall hyn gynnwys anfon neges, llun neu fideo i dy gariad neu dderbyn rhywbeth oddi wrth rywun dwyt ti ddim yn eu hadnabod.
  • Weithiau bydd pobl ddieithr yn anfon negeseuon i bobl yn gofyn cwestiynau rhywiol neu yn gofyn iddyn nhw i anfon llun o’i hunain.
  • Pryd bynnag y byddi di yn anfon rhywbeth fel hyn i rywun arall, does dim modd i ti reoli beth sy’n digwydd nesaf. Mae yna berygl y bydd y neges, y llun neu’r fideo yn cael eu camddefnyddio gan y bobl anghywir, yn cael ei drosglwyddo o un person i’r llall neu yn y sefyllfa waethaf bosib gall fynd ar y rhyngrwyd er mwyn i bawb ei weld.
  • Os ydy dy gariad yn gofyn i ti wneud hyn, gwna’n siwr dy fod ti yn ymddiried ynddyn nhw yn gyfan gwbl i barchu dy breifatrwydd. Efallai byddan nhw yn rhannu’r pethau yma gyda’u ffrindiau. Efallai na fydd gan eu ffrindiau yr un fath o barch am dy breifatrwydd neu dy berthynas.
  • Os ydy rhywun dwyt ti ddim mewn perthynas agos gyda nhw yn gofyn i ti anfon y pethau yma, gofynna i ti dy hun pam y maen nhw eisiau’r deunydd yma? Beth ydyn nhw’n mynd i wneud gyda’r neges, llun neu fideo? Os dwyt ti dim mewn perthynas gyda nhw, pam y dylet ti anfon rhywbeth y gall achosi canlyniadau sy’n codi cywilydd arnat ti. Os ydyn nhw’n gofyn i ti oherwydd maen nhw’n dy hoffi si, awgryma eu bod nhw yn dod i dy adnabod ti’n well.
  • Os ydy rhywun dieithr yn gofyn i ti wneud y pethau hyn, yna dylai hyn godi pryder. Dydyn nhw ddim yn dy adnabod di, ond eto maen nhw’n dymuno cael manylion neu luniau personol ohonot ti. Does dim modd i ti wybod pwy fydd yn derbyn y deunydd na ble y byddai’r deunydd yn ymddangos.

Os wyt ti’n iau nag 18 oed mae secstio yn anghyfreithlon. Bydd unrhyw un sy’n cael eu dal gyda llun(iau) anweddus o berson dan 18 oed yn gallu cael eu herlyn.

Paid â theimlo dan bwysau i anfon unrhyw beth gyda chynnwys rhywiol i unrhyw un – hyd yn oed dy ffrindiau agos neu dy gariad. Does dim rhaid i ti beryglu dy hun yn y modd yma, a does dim rhaid i ti wneud unrhyw beth sy’n gwneud i ti deimlo’n anghyfforddus.

Os ydy dy ffrindiau neu dy gariad yn dy barchu di, byddan nhw yn parchu dy benderfyniad i beidio â rhoi dy hun mewn sefyllfa allai achosi niwed neu i ddangos dy hun yn gyhoeddus. Mewn sefyllfa wael, dychmyga os oedd dy rieni neu athrawon yn gweld y lluniau neu’n negeseuon. Faint o gywilydd y byddi di’n teimlo?

Does dim byd ‘cŵl’ am gael negeseuon, lluniau neu fideos yn cael eu pasio ymhlith dy ffrindiau, yr ysgol neu’n cael eu llwytho ar-lein er mwyn i bawb gael gweld.

Exposed video –

Cymdeithas Genedlaethol er Atal Creulondeb i Blant (NSPCC) – Sexting

Childline – Sexting

Mae modd i ti ffonio’r Samariaid ar unrhyw adeg ar 116 123 er mwyn trafod unrhyw broblemau all fod gyda ti. Mae hefyd modd i ti gael sgwrs ar lein gyda rhywun o sefydliad Meic neu ffonia’r llinell gymorth ar 0808 80 23456.

Trais Domestig

Mae trais domestig yn fath o gamdriniaeth. Mae’n ymddygiad ymosodol ac afreolus sy’n digwydd yn y cartref, o fewn teulu neu mewn perthynas. Gall unrhyw un fod yn ddioddefwr trais domestig – dynion, menywod a phlant. Ond mae’n effeithio ar 1 allan o bob 4 menyw bob blwyddyn. Bydd un digwyddiad trais domestig yn cael ei adrodd i’r heddlu bob munud.

Mae yna restr ar waelod y dudalen o’r sefydliadau ac elusennau sy’n gallu cynnig cymorth, cyngor ac arweiniad os wyt ti wedi, neu’n parhau i ddioddef trais domestig.

Mathau o Drais Domestig

  • Camdriniaeth gorfforol – pwnio, bwrw, gwthio, cicio, tynnu gwallt a.y.b.
  • Camdriniaeth emosiynol – bygwth, brawychu seicolegol, gweithredoedd o greulondeb, cenfigen ormodol ac ymddygiad rheoli megis peidio â gadael i ti weld dy ffrindiau neu beidio â gadael i ti adael y tŷ, rheoli dy fywyd, dy sarhau a dy feirniadu yn gyson, galw enwau neu unrhyw fathau eraill o frawychu
  • Gorfodi rhyw neu orfodi ti i wneud gweithredoedd rhywiol
  • Dy rwystro di rhag cael arian, neu gymryd arian oddi wrthot ti a ddim yn ei roi yn ôl.

Mae pob math o gamdriniaeth ddomestig yn drosedd, mae hyn yn wir i ddioddefwyr sy’n iau nag 18 oed hefyd. Dy hawl di yw diogelwch rhag trais domestig, felly edrycha am help yn syth.

Sut i Gael Help

  • Mae bod yn ddioddefwr yn dy gartref neu o ganlyniad i rywun yr wyt ti’n eu caru yn brofiad trawmatig. Bydd sawl person yn teimlo cywilydd, wedi bychanu ac yn unig, ond fydd dynion neu fenywod treisgar ddim yn newid heb help. Os ydy dy fywyd di a bywydau unrhyw blant mewn perygl, rhaid i ti wneud rhywbeth cyn iddi fod yn rhy hwyr.
  • Mae gadael yn gallu bod yn anodd, felly efallai bydd yn syniad da bod pobl eraill yn rhan o’r broses gyda ti. Dywed wrth dy rieni, ffrind agos neu’r heddlu beth rwyt ti’n bwriadu’i wneud ac er mwyn cael cymorth. Pan fyddi di’n gadael, gofynna i rywun i fod yn bresennol gyda ti er mwyn diogelwch.
  • Bydd angen i ti gael rhywle diogel i fynd hefyd. Gallet ti fynd i fyw gyda dy rieni neu gyda ffrind. Ond, os wyt ti’n poeni y bydd dy bartner yn darganfod lle rwyt ti’n byw, mae yna sefydliadau sy’n gallu darparu llety cyfrinachol a diogel i ti ac unrhyw blant sydd gyda ti. Mae dolenni ar waelod y dudalen.
  • Mae yna sawl sefydliad sy’n bodoli er mwyn cynorthwyo dioddefwyr trais domestig, er enghraifft Women’s Aid sy’n gallu cynnig cymorth cyn ac ar ôl i ti adael. Maen nhw ar gael i unrhyw un sydd yn ddioddefwr, nid dim ond menywod.
  • Os wyt ti wedi gweld trais domestig, efallai rhwng dy rieni neu warcheidwaid, gall wneud i ti deimlo’n annifyr ac yn ddryslyd iawn. Os wyt ti’n byw mewn tŷ lle mae trais domestig yn digwydd, siarad gyda rhywun. Efallai hoffet ti siarad gyda ffrind neu aelod o’r teulu sydd ddim yn byw gyda ti. Ond paid â dioddef ar dy ben dy hun. Os na hoffet ti siarad â rhywun rwyt ti’n eu hadnabod, mae yna linellau cymorth sy’n gallu cynnig cymorth ar sut i roi’r gorau i’r trais a chael help os ar gyfer y person sy’n cael eu camdrin.
  • Os wyt ti, neu rywun rwyt ti’n eu hadnabod, mewn perygl o drais domestig, ffoniwch 999, neu gysyllta â’r orsaf heddlu lleol a gofyn am yr uned cymorth trais domestig.

ChildLine 0800 1111

Stonewall – Domestic violence

Brook – Abuse in relationships

NHS – Information on domestic violence and where you can get help

Byw Heb Ofn

Dyn Wales – Support for men suffering from domestic violence

The Mix – domestic violence

Mae modd i ti ffonio’r Samariaid ar unrhyw adeg ar 116 123 er mwyn trafod unrhyw broblemau all fod gyda ti. Mae hefyd modd i ti gael sgwrs ar lein gyda rhywun o sefydliad Meic neu ffonia’r llinell gymorth ar 0808 80 23456.

Camdriniaeth

Gall camdriniaeth fod yn bwnc anodd ei drafod. Weithau bydd rhai yn drysu a’i gweld yn anodd adnabod os wyt ti’n cael dy gamdrin. Efallai byddi di yn teimlo cywilydd neu yn ofni trafod y mater gydag unrhyw un.

Mae rhestr ar waelod y dudalen o sefydliadau ac elusennau sy’n gallu cynnig cymorth, cyngor ac arweiniad os wyt ti wedi neu yn cael dy gam-drin.

Gall cam-drin ddigwydd mewn sawl ffordd:

  • Camdriniaeth rywiol yw pan fydd rhywun yn cyffwrdd â ti, neu’n gofyn/gorfodi ti i wneud pethau rhywiol a dwyt ti ddim yn dymuno eu gwneud.
  • Camdriniaeth gorfforol yw pan fydd rhywun yn dreisgar tuag atat ti, er engraifft dy fwrw neu dy bwnio di.
  • Gall camdriniaeth gynnwys galw enwau, bygwth neu fod yn greulon tuag atat ti.
  • Mae esgeulustod yn fath arall o gam-drin. Mae’n golygu bod rhywun ddim yn edrych ar dy ôl di yn gywir. Gall hyn gynnwys peidio â rhoi digon o fwyd i ti neu beidio â dy gadw di’n ddiogel.

Yn anffodus, efallai bydd y person yma yn unrhyw aelod o’r teulu neu ffrind i’r teulu, neu hyd yn oed rhywun sydd yn dweud mai un o dy ffrindiau di ydyn nhw. Gall hefyd fod yn oedolyn arall rwyt ti’n eu hadnabod.

Mae camdriniaeth rywiol yn gallu achosi llawer o ddryswch. Gan amlaf, person rwyt ti’n eu hadnabod ac yn ymddiried ynddyn nhw sy’n dy gam-drin:

  • Efallai bydd y person yma yn ceisio dweud wrthot ti bod yr hyn sy’n digwydd yn rhywbeth arbennig rhwng y ddau ohonoch chi, ac yn dweud ei fod yn gyfrinach. Efallai bydd y person yma yn gwneud llawer o bethau hyfryd hefyd; rhoi anrhegion i ti, prynu pethau i ti, rhoi llawer o sylw i ti, dweud pethau neis i ti sy’n gwneud i ti deimlo’n dda.
  • Efallai bydd y person yn dweud wrthot ti i beidio â dweud wrth unrhyw un arall, neu’n dweud y byddai pobl eraill ddim yn dy gredu di os wyt ti’n dweud. Efallai bydd y person yn bygwth i dy frifo di neu rywun yn dy deulu os wyt ti’n dweud wrth unrhyw un am beth sydd yn digwydd.
  • Maen nhw’n dweud a gwneud y pethau hyn oherwydd maen nhw’n ymwybodol bod yr hyn y maen nhw’n ei wneud yn anghywir ac yn anghyfreithlon.
  • Drwy orfodi i ti wneud pethau rhywiol, maen nhw’n dy niweidio di ac yn cam-drin eich ymddiriedolaeth.

Mae camdriniaeth o unrhyw fath yn gallu gwneud i ti deimlo’n ofnus, yn unig, wedi drysu, yn gywilyddus, yn siomedig, yn euog neu’n grac.

Mae gan bawb yr hawl i beidio â chael eu cam-drin a bod yn ddiogel rhag camdriniaeth.

Mae penderfynu cael cymorth ac i ddweud wrth rywun yn gam pwysig iawn er mwyn rhwystro’r gamdriniaeth. Mae hyn yn gallu bod yn rhywbeth anodd ei wneud, yn enwedig o ran sut y mae’n gwneud i ti deimlo. Ond dim ond un weithred o ddewrder i ddweud wrth rywun sy’n gallu dy helpu di i beidio â chael dy gam-drin eto.

Sut i Gael Help

Bydd nifer o bobl sy’n cael eu cam-drin yn ofni bod mewn trwbl, neu yn ofni fydd eu teulu ddim yn eu credu. Cofia, nid dy fai di yw’r gamdriniaeth. Dwyt ti ddim yn gyfrifol am beth sydd yn digwydd. Mae yna ddull i ddatrys y broblem a phobl y gallet ti siarad â nhw. Does dim rhaid i ti gadw popeth i ti dy hun.

  • Dewisa berson rwyt ti’n ymddiried ynddyn nhw er enghraifft rhiant, aelod o’r teulu, ffrind agos (neu eu rhieni), athro/athrawes, gweithiwr ieuenctid, doctor, nyrs yr ysgol neu gymydog. Os wyt ti’n ei weld yn anodd siarad am beth sy’n digwydd, ysgrifenna lythyr atyn nhw ac yna gallet ti drafod y peth ar ôl iddyn nhw ddarllen y llythyr.
  • Os na hoffet ti drafod y mater gyda rhywun rwyt ti’n eu hadnabod, mae yna sefydliadau ar gael er mwyn helpu pobl ifainc sy’n cael eu cam-drin neu er mwyn helpu pobl sy’n adnabod rhywun sy’n cael eu cam-drin. Bydd y sefydliadau yma yn gwrando arnat ti a dy helpu di. Fyddan nhw ddim yn dy feirniadu di a byddan nhw yn rhoi cyfle i ti esbonio beth sy’n digwydd yn dy amser dy hun.
  • Fyddan nhw’n cadw popeth yr wyt ti’n ei ddweud yn gwbl gyfrinachol, oni bai dy fod ti mewn perygl difrifol. Does dim angen i unrhyw un wybod dy fod ti wedi bod yn siarad gyda nhw.
  • Os ydyn nhw’n meddwl dy fod ti mewn perygl, efallai byddan nhw’n cymryd camau gweithredu er mwyn dy ddiogelu di. Ond bydd ond modd i hyn ddigwydd os ydyn nhw’n gwybod pwy wyt ti a ble rwyt ti’n byw.
  • Bydd y person o’r sefydliad yn trafod gyda ti beth fydd yn digwydd os wyt ti yn penderfynu gwneud rhywbeth. Efallai bydd rhaid i ti ddweud wrth yr heddlu neu’r doctor am beth sydd wedi digwydd. Paid â phoeni, bydd y bobl yma yn dy helpu di. Fyddi di ddim yn cael dy gosbi.
  • Bydd rhai pobl ifainc yn poeni y byddan nhw yn cael eu gwahanu o’u teulu os ydyn nhw’n rhoi gwybod am beth sy’n digwydd. Bydd hyn ond yn digwydd os wyt ti mewn perygl difrifol drwy aros yn dy gartref. Os oes modd, bydd y gwasanaethau cymdeithasol yn ceisio cadw teuluoedd gyda’i gilydd.

Ymdopi Gyda’r Hyn Sydd Wedi Digwydd

Ar ôl dweud wrth rywun mae’n normal i gael teimlad o ryddhad. Ond efallai byddi di yn teimlo cymysgedd o emosiynau dryslyd, teimlo cywilydd, siom, euogrwydd ac yn grac am yr hyn sydd wedi digwydd. Fydd y teimladau yma ddim yn diflannu yn syth, ond byddi di yn gwella yn y pen draw.

Mae’n bwysig i ti fynegi’r teimladau yma, boed hynny trwy siarad gyda rhywun neu efallai ysgrifennu am beth sydd wedi digwydd ac am sut rwyt ti’n teimlo. Mae yna grwpiau cymorth ar gael, yn ogystal â fforymau ar-lein, er mwyn helpu ti i ymdopi â’r hyn sydd wedi digwydd.

Yn anffodus, mae nifer o bobl yn dioddef o gamdriniaeth, felly dwyt ti ddim ar dy ben dy hun. Mae cael help a rhwystro rhywun rhag dy gam-drin yn rhywbeth dewr iawn i’w wneud. Dylet ti fod yn falch iawn ohonot ti dy hun.

Stonewall – Domestic violence

Brook – Abuse in relationships

Byw Heb Ofn

NHS – Information on domestic violence and where you can get help

The Mix – domestic violence

Mae modd i ti ffonio’r Samariaid ar unrhyw adeg ar 116 123 er mwyn trafod unrhyw broblemau all fod gyda ti. Mae hefyd modd i ti gael sgwrs ar lein gyda rhywun o sefydliad Meic neu ffonia’r llinell gymorth ar 0808 80 23456.

Help a Chymorth

Pan fydd pethau’n mynd o chwith yn dy fywyd, mae’n bwysig i beidio â chadw popeth i ti dy hun. Gall siarad gyda rhywun wneud i ti deimlo’n well, a gallai helpu datrys y broblem hefyd.

Er ei fod yn dda i siarad gyda ffrindiau, efallai bydden nhw ddim yn gwybod sut i dy helpu di, yn enwedig os yw’r broblem yn un difrifol. Mae yna bobl sydd yn gallu gwrando a chynnig help a chymorth gyda phob math o broblemau. Boed hynny’n bwlio, gwahaniaethu, camdriniaeth neu broblem dwyt ti ddim yn gallu ymdopi â hi ar dy ben dy hun.

  • Os wyt ti’n teimlo’n gyfforddus, ceisia siarad gydag aelod o dy deulu am yr hyn sy’n dy boeni di. Efallai bydd modd iddyn nhw gynnig cyngor a chymorth a gweithio gyda ti er mwyn datrys y broblem.
  • Weithiau bydd y broblem yn deillio o fewn dy deulu, felly efallai byddai’n syniad da i siarad â rhywun tu allan i’r teulu. Gallet ti siarad ag athro/athrawes, gweithiwr ieuenctid, doctor, cymydog neu rieni un o dy ffrindiau.
  • Os nad oes unrhyw un rwyt ti’n eu hadnabod yr hoffet ti siarad â nhw, mae yna sefydliadau ar gael i dy helpu di. Mae yna restr o sefydliadau ar gael ar bob tudalen. Byddan nhw yn cynnig cyngor a chymorth. Mae rhai ohonyn nhw ar gael 24 awr y dydd. Maen nhw yn gyfarwydd â sefyllfaoedd tebyg i dy sefyllfa di, felly paid â theimlo unrhyw gywilydd. Byddan nhw byth yn dy feirniadu di, ac yn ceisio dy helpu di.
  • Mae’r mwyafrif o linellau cymorth yn hollol gyfrinachol. Ond, os bydd y person rwyt ti’n siarad â nhw yn meddwl dy fod ti mewn perygl difrifol, efallai byddan nhw yn penderfynu cymryd camau gweithredu. Bydd hyn ond yn digwydd mewn sefyllfaoedd eithafol lle rwyt ti mewn perygl. Os bydd hyn yn digwydd, efallai bydd y person yn gofyn i ti am dy enw a dy gyfeiriad post er mwyn iddyn nhw allu anfon rhywun i dy helpu di. Paid ag ofni, maen nhw yna er dy les di. Fyddi di ddim yn cael dy gosbi o gwbl.
  • Bydd y bobl yma ond yn gallu helpu ti os ydyn nhw’n gwybod pwy wyt ti a ble rwyt ti. Felly os dwyt ti ddim eisiau unrhyw un i fod yn rhan o’r sefyllfa, fyddan nhw ddim. Serch hynny, os bydd y person yn poeni amdanat ti, bydd rheswm da dros hyn. Felly mae’n syniad da i wrando ar eu cyngor.
  • Os ydy’r broblem yn bodoli yn y cartref, mae nifer o bobl yn poeni bydd y teulu’n cael ei wahanu. Ond bydd hyn ond yn digwydd mewn achosion prin iawn, er enghraifft os nad wyt ti’n hollol ddiogel yn dy gartref.

Y cam cyntaf i wella’r sefyllfa yw gofyn am help. Fydd pethau ddim yn gwella os wyt ti’n cadw popeth i ti dy hun. Bydd wastad rhywun ar gael i dy helpu di. Does dim problem nad oes modd ei datrys.

Rhywbeth i ddweud?