Teuluoedd

Updated:
Dim Sylwadau

Mae bod yn rhan o deulu’n gallu bod yn wych! Bydd gyda ti bobl sy’n perthyn i ti, sydd wedi rhannu atgofion gyda ti, ac sy’n gallu rhoi help a chymorth i ti.

Mae pob teulu yn wahanol; rhai yn fawr a rhai yn fach, teuluoedd sydd yn byw mewn un cartref a theuluoedd sy’n byw ar wahan, teuluoedd mabwysiedig, llys rieni a llys frodyr neu chwiorydd, neu fyw gyda gwarcheidwaid neu reini maeth. Dydy teulu ‘normal’ ddim yn bodoli!

Weithiau bydd problemau o ran dadlau pan fydd rhaid byw yn yr un lle â’ch gilydd. Mae cweryla yn hollol naturiol a normal, does dim ‘teulu perffaith’. Serch hynny, mae modd i ni ddysgu llawer am ddod ymlaen â phobl eraill o’n profiadau o fyw gyda’n teuluoedd.

Dyma awgrymiadau am sut i gael perthnasau teuluol hapus:

  • Siarad â dy deulu am dy deimladau a phryderon, a chofia i wrando ar eich gilydd.
  • Os wyt ti’n disgwyl bod pobl yn garedig i ti, rhaid i ti fod yn garedig iddyn nhw hefyd. Mae pobl sydd yn onest ac yn trin ei gilydd gyda pharch yn dod ymlaen yn well nag os bydd pobl yn anghwrtais, yn swnllyd ac yn hunanol.
  • Does dim byd yn rhoi mwy o hawliau i ti nag aelodau eraill yn dy deulu, p’un ai wyt ti’n fachgen neu’n ferch, yr hynaf neu’r ieuengaf, neu pa mor dal wyt ti! Mae’n rhaid bod yn oddefgar ac yn ystyriol o’ch gilydd.

Mae’r adran yma yn darparu rhagor o wybodaeth am fywyd teulu.

The Mix – Family life

Pwynt Teulu Cymru – RhCT

Mae modd i ti ffonio’r Samariaid ar unrhyw adeg ar 116 123 er mwyn trafod unrhyw broblemau all fod gyda ti. Mae hefyd modd i ti gael sgwrs ar lein gyda rhywun o sefydliad Meic neu ffonia’r llinell gymorth ar 0808 80 23456.

Mamau, Tadau a Chynhalwyr

Mae mamau, tadau, cynhalwyr (gofalwyr) neu warcheidwaid yn chwarae rôl fawr yn ein bywydau. Ond weithiau fyddi di ddim bob amser yn cytuno â nhw.

Mae’n hollol naturiol i gweryla gyda dy rieni neu gynhalwyr o dro i dro. Mae yna sawl rheswm pam fydd teulu yn cweryla; sboner neu wejen newydd, mynd allan, arian, yr ysgol neu goleg.  Efallai bydd gan dy rieni neu gynhalwyr barn wahanol i ti, ac os oes gen ti farn gryf am rywbeth gall hyn achosi cweryla.

  • Mae yna ddulliau eraill i ddatrys problemau heb gweryla. Bydd trafodaeth synhwyrol yn fwy tebygol o gael canlyniadau da.
  • Cofia, roedd dy rieni neu gynhalwyr yr un oedran â ti ar un adeg, felly maen nhw’n gallu cydymdeimlo. Ceisia ddeall eu barn a’u cynigion. Yn aml iawn, maen nhw’n gofidio am dy les a dy ddiogelwch.
  • Mae cyfathrebu yn hanfodol er mwyn cael perthynas hapus. Os wyt ti’n cadw dy deimladau i ti dy hun, rwyt ti’n gallu dechrau teimlo’n anfodlon neu’n anhapus. Yn aml bydd hyn yn arwain at ddadl. Os bydd rhywbeth yn dy boeni di, bydd yn onest gyda dy deulu a siarad gyda nhw mewn modd digynnwrf a chwrtais. Byddi di’n synnu pa mor effeithiol mae hyn yn gallu bod. Ceisia siarad am dy broblemau pan fydd pawb wedi ymlacio.
  • Efallai bydd Lrhai rhieni neu gynhalwyr yn ymddangos oramddiffynnol, yn ymwthgar neu ddim yn deall dy farn. Os wyt ti’n teimlo bod dy rieni neu gynhalwyr yn annheg, trafoda’r materion sy’n effeithio arnat ti a cheisio dod i gyfaddawd.

Pan fydd dy rieni ddim yn cytuno gyda ti

Mae modd i ti ffonio’r Samariaid ar unrhyw adeg ar 116 123 er mwyn trafod unrhyw broblemau all fod gyda ti. Mae hefyd modd i ti gael sgwrs ar lein gyda rhywun o sefydliad Meic neu ffonia’r llinell gymorth ar 0808 80 23456.

 Llys-Rieni

Mae byw gyda llys-riant neu lys-deulu’n gallu bod yn anodd i ddechrau a gall gymryd sbel i ddod i arfer â’r sefyllfa. Mae’n anodd iawn i ddychmygu sut bydd bywyd yn newid. Bydd rhaid i ti ddod i adnabod dy lys-deulu.

Gall hefyd achosi pryder i weld dy riant gyda phartner newydd. Ond cofia, fyddan nhw ddim yn cymryd lle dy fan neu dad go iawn.

  • Os wyt ti’n ceisio dod ymlaen gyda dy lys-riant newydd, dydy hyn ddim yn golygu dy fod ti’n anffyddlon tuag at dy fan neu dad go iawn. Mae’n dangos dy fod ti’n gallu bod yn aeddfed ac yn gallu addasu’n dda i’r sefyllfa newydd.
  • Os wyt ti’n dechrau teimlo’n genfigennus, yn grac, yn ddryslyd, yn drist ac yn gofidio, neu gymysgedd o’r rhain, yna paid â phoeni, mae’n hollol naturiol! Ceisia siarad â dy riant neu aelod arall o’r teulu am dy deimladau a gallet ti ddod o hyd i ddull o wella’r teimladau hyn.
  • Efallai fyddi di ddim yn hoffi dy lys-riant neu deulu newydd i gychwyn. Dydy teimlo dan fygythiad ddim yn anarferol i ddechrau, ond rhaid i ti roi ychydig amser i bawb ddod i arfer â’r drefn newydd. Cofia, bydd y sefyllfa an anodd i dy lys-riant neu dy deulu hefyd.
  • Er efallai fyddi di ddim yn teimlo fel hyn ar adegau, ond mae llys-riant neu lys-deulu yn gallu bod yn beth da. Bydd rhagor o bobl gyda ti i ofalu amdanat ti, dy garu di a dy gynorthwyo. Byddan nhw hefyd yn gallu dysgu pethau newydd i ti! Heb son am y ffaith y byddi di yn dathlu’r Nadolig dwywaith!

Happy Steps – cymorth i lys-deuluoedd

Mae modd i ti ffonio’r Samariaid ar unrhyw adeg ar 116 123 er mwyn trafod unrhyw broblemau all fod gyda ti. Mae hefyd modd i ti gael sgwrs ar lein gyda rhywun o sefydliad Meic neu ffonia’r llinell gymorth ar 0808 80 23456.

Brodyr a Chwiorydd

Mae yna nifer o frodyr a chwiorydd sydd ddim yn cytuno gyda’i gilydd wrth iddyn nhw dyfu. Mae cweryla yn rhan naturiol o dy berthynas gyda nhw.

Weithiau bydd rhaid i ti rannu ystafell gyda nhw, yn ogystal â byw yn yr un tŷ. Gallai hyn olygu bod dim cyfle i ti gael rhywle sy’n breifat i ti. Mae rhannu dy bethau neu gael rhywun sydd yn ymyrryd ar dy breifatrwydd yn gallu gwneud pethau’n anodd. Ond mae yna ffyrdd i wella’r sefyllfa.

  • Ceisia ystyried y rhesymau dros y cweryla gyda dy frawd neu chwaer. Bydd yn onest; hoffet ti gael lle i ti dy hun? Ydy’n nhw’n cael mwy o sylw na ti? Wyt ti’n genfigennus?
  • Pan fyddi di wedi ymdawelu, cer i siarad gyda dy frawd neu chwaer am sut rwyt ti’n teimlo. Gofynna iddyn nhw sut y maen nhw’n teimlo hefyd. Paid â gweiddi a cheisio sgwrsio gyda nhw mewn modd aeddfed gan ystyried eu barn.
  • Os wyt ti’n gallu dod i wybod beth sydd yn dechrau’r cweryla, mae modd osgoi hyn yn y dyfodol drwy drafod dulliau gyda dy frawd neu chwaer.
  • Tro nesaf y byddi di yn teimlo’n grac neu fod dadl ar fin cychwyn, cymera anadl dwfn a phaid â chynhyrfu. Cer i ystafell arall er mwyn ymlacio fel y gallet ti drafod y broblem nes ymlaen pan fydd pethau wedi tawelu.
  • Mae gan frodyr a chwiorydd swyddogaethau gwahanol yn y teulu. Er enghraifft, efallai bydd gofyn i’r brawd neu’r chwaer hynaf i gael mwy o gyfrifoldebau a bod gofyn iddyn nhw i fod yn esiampl dda i’w brodyr a chwiorydd iau. Efallai bydd mwy o ryddid gan y plentyn ifancaf, ond weithiau bydden nhw’n teimlo bod y teulu yn eu gwarchod yn ormodol, neu’n cael eu trin fel babi. Sut bynnag y byddi di’n teimlo, dylet ti drafod hyn gyda dy rieni.
  • Os wyt ti’n teimlo bod dy frawd neu chwaer yn cael mwy o sylw na thi, mae angen i ti drafod hyn gyda dy rieni neu dy gynhalwyr. Esbonia iddyn nhw sut yr wyt ti’n teimlo, ac edrych am ffyrdd i wella’r sefyllfa. Efallai gallet ti drefnu taith gyda dy rieni neu gynhalwyr.
  • Os wyt ti’n teimlo bod dy frawd neu chwaer yn gallu gwneud rhywbeth yn well na ti, ceisia gofio’r pethau yr wyt ti’n eu gwneud yn dda. Er enghraifft, efallai bydd dy frawd neu chwaer yn llwyddo ym maes chwaraeon, ond efallai bod dy raddau ysgol yn well? Does neb yn berffaith ac mae pawb yn wahanol. Mae gan bawb ddiddordebau a galluoedd gwahanol, felly paid â chymharu dy hun i dy frawd neu chwaer.
  • Does dim rhaid i ti fod yn ffrind gorau i dy frawd neu chwaer, ond mae’n bwysig i ti ddangos parch iddyn nhw. Os wyt ti’n dangos parch i dy frodyr neu chwiorydd, byddan nhw’n dysgu sut i ddangos parch i ti.
  • Yn aml iawn, bydd brodyr neu chwiorydd sydd yn cweryla yn tyfu i fod yn agos iawn. Bydd dy frodyr a chwiorydd yna i ti am byth, felly mae’n bwysig i siarad gyda’ch gilydd a chynorthwyo’ch gilydd.

Sibling Survival Guide

Mae modd i ti ffonio’r Samariaid ar unrhyw adeg ar 116 123 er mwyn trafod unrhyw broblemau all fod gyda ti. Mae hefyd modd i ti gael sgwrs ar lein gyda rhywun o sefydliad Meic neu ffonia’r llinell gymorth ar 0808 80 23456.

 

Rhywbeth i ddweud?